Anadolu \u00dcniversitesi (A\u00dc) Sosyal Medya ve Dijital G\u00fcvenlik E\u011fitim, Uygulama ve Ara\u015ft\u0131rma Merkezi (SOD\u0130GEM) M\u00fcd\u00fcr\u00fc\u00a0Do\u00e7. Dr. Levent Eraslan<\/strong>, “T\u00fcrkiye’de mobil telefon kullan\u0131c\u0131 say\u0131s\u0131 59 milyona ula\u015ft\u0131. Bunlar\u0131n y\u00fczde 77’si, yani 45 milyonu ak\u0131ll\u0131 telefon kullan\u0131yor. Sosyal a\u011flara da buradan ba\u011flan\u0131yoruz. Bu ba\u011flamda telefonsuzluk hastal\u0131\u011f\u0131 ad\u0131 verilen bir kavram var ki literat\u00fcre de girdi, o da nomofobi.” dedi.<\/p>\n Eraslan, AA muhabirine yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, 3 g\u00fcn \u00f6nce Bursa’da, Uluda\u011f eteklerinde yakla\u015f\u0131k 20 metrelik u\u00e7uruma yuvarlanan bir kad\u0131n\u0131n, kendisini kurtarmaya gelen ekiplere, d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc cep telefonunu aratmas\u0131n\u0131n nomofobi hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir g\u00f6stergesi oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n “Telefonsuzluk” hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00f6zellikle dijital d\u00fcnyada yayg\u0131n oldu\u011funu anlatan Eraslan, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n “T\u00fcrkiye’de mobil telefon kullan\u0131c\u0131 say\u0131s\u0131 59 milyona ula\u015ft\u0131. Bunlar\u0131n y\u00fczde 77’si, yani 45 milyonu ak\u0131ll\u0131 telefon kullan\u0131yor. Sosyal a\u011flara da buradan ba\u011flan\u0131yoruz. Bu ba\u011flamda telefonsuzluk hastal\u0131\u011f\u0131 ad\u0131 verilen bir kavram var ki literat\u00fcre de girdi, o da nomofobi. Telefon eksikli\u011fi ve yoklu\u011fu, insan\u0131n cep telefonu olmad\u0131\u011f\u0131 zaman kendisini huzursuz hissetmesi ve ‘fomo’ ad\u0131 verdi\u011fimiz geli\u015fmelerden anl\u0131k haberdar olma hastal\u0131\u011f\u0131yla beraber i\u015fleyen bir yap\u0131y\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r. Telefonu unutmaktan, \u015farj\u0131n\u0131n bitmesinden korku, s\u00fcrekli online olma iste\u011fi… Hastal\u0131k, depresyona kadar giden bir yap\u0131 \u00f6zelli\u011fi g\u00f6stermektedir.”<\/p>\n Eraslan, fomo olarak adland\u0131r\u0131lan sosyal medya hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n da \u00f6nemli bir durum olu\u015fturdu\u011funu belirterek, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc:<\/p>\n “\u0130nsanlar sosyal a\u011flarda, bulundu\u011fu platformlardaki b\u00fct\u00fcn geli\u015fmelerden haberdar olmak istemektedir. Bu y\u00fczden de s\u00fcrekli olarak cep telefonlar\u0131yla kendi sosyal a\u011flar\u0131n\u0131 takip etmekteler. \u0130leti\u015fim eksikli\u011fi, \u015farj biti\u015fi ya da fiziksel olarak telefonun kapal\u0131 oldu\u011fu durumlarda da kayg\u0131 bozuklu\u011fu ya\u015f\u0131yorlar. Bunlar\u0131n tamam\u0131 modern toplum hastal\u0131\u011f\u0131.”<\/p>\n Dijital \u00e7a\u011f\u0131n pozitif yanlar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra baz\u0131 problemleri de ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131na i\u015faret eden Eraslan, “A\u00dc Rekt\u00f6r\u00fc Prof. Dr. \u015eafak Ertan \u00c7omakl\u0131 taraf\u0131ndan hizmete a\u00e7\u0131lan SOD\u0130GEM olarak, bu konuda \u00e7e\u015fitli ara\u015ft\u0131rmalar yap\u0131yoruz. Gelecek g\u00fcnlerde WhatsAppsapiens (WhatsApp insan\u0131) ad\u0131n\u0131 verdi\u011fimiz bir \u00e7al\u0131\u015fma ba\u015flat\u0131yoruz. T\u00fcrkler 7 saat 15 dakikalar\u0131n\u0131 online ge\u00e7iriyor, internet ortam\u0131nda \u00e7ok vakit harc\u0131yorlar. Bunu yaparken de ak\u0131ll\u0131 telefonlar\u0131n\u0131 kullan\u0131yorlar.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n Eraslan, bu t\u00fcr hastal\u0131klar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in birebir dedikleri “face to face” ileti\u015fimi \u00f6nerdiklerini dile getirerek, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n “Evlerde \u00f6zellikle anne ve babalar\u0131n cep telefonu kullan\u0131m\u0131nda model olmalar\u0131n\u0131, \u00e7ocuklar\u0131yla birebir nitelikli vakit ge\u00e7irmelerini, bunun yan\u0131 s\u0131ra okullarda bunun yasaklay\u0131c\u0131 de\u011fil anlat\u0131c\u0131 \u015fekilde verilmesini \u00f6neriyoruz. \u0130nsanlar\u0131n do\u011fayla i\u00e7 i\u00e7e olmalar\u0131n\u0131 \u00f6nermekteyiz. Vakit ge\u00e7irmek, nitelikli oyunlar oynamak, \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z ve gen\u00e7lerimizle sohbet etmek, b\u00f6ylesi problemlerin ortadan kalkmas\u0131n\u0131 sa\u011flayabilir.”<\/p>\n Necmettin Erbakan \u00dcniversitesi (NE\u00dc) Meram T\u0131p Fak\u00fcltesi Ruh Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve Hastal\u0131klar\u0131 Anabilim Dal\u0131 \u00d6\u011fretim \u00dcyesi\u00a0Prof. Dr. Adem Ayd\u0131n<\/strong>, T\u00fcrkiye’deki cep telefonu kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n her 15 dakikada bir telefonuna bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve g\u00fcnde yakla\u015f\u0131k 150 kez de telefonun yan\u0131nda olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol etti\u011fini belirtti.<\/p>\n Ayd\u0131n, AA muhabirine yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, yapt\u0131klar\u0131 internet ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 testleri ve akademik \u00e7al\u0131\u015fmalar ile \u00fcniversite \u00f6\u011frencileri \u00fczerinde yap\u0131lan alan \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 sonucunda, kontrols\u00fcz internet kullan\u0131m\u0131n\u0131n insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na zarar verdi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n \u00c7at\u0131\u015fmac\u0131 ailelerin ve s\u00fcrekli uyar\u0131lan \u00e7ocuklar\u0131n, teknoloji ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131na daha yatk\u0131n oldu\u011funu dile getiren Ayd\u0131n, \u015f\u00f6yle konu\u015ftu:<\/p>\n “D\u00fcnyada teknoloji ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n yayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 y\u00fczde 10’dur. Bu oran T\u00fcrkiye’de, d\u00fcnya ortalamas\u0131na \u00e7ok yak\u0131n yani 9,7 seviyesindedir. Bu da her 10 ki\u015fiden birinin teknoloji ba\u011f\u0131ml\u0131s\u0131 oldu\u011funu g\u00f6steriyor. \u00c7in’de y\u00fczde 11, Japonya’da ise y\u00fczde 4 seviyesindedir. \u0130\u015fsizlik oran\u0131n\u0131n y\u00fcksekli\u011fi, ama\u00e7s\u0131zl\u0131k, hedefsizlik, i\u00e7e kapan\u0131kl\u0131k ve toplumdan soyutlanma artt\u0131k\u00e7a bu oran daha da art\u0131yor. Bizim de yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7al\u0131\u015fmalar neticesinde teknoloji ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 olan her 3 \u00f6\u011frenciden birinin ders ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131n daha d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011funu tespit ettik. Bu durum her ge\u00e7en g\u00fcn daha da art\u0131yor. Aileler \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n ba\u015far\u0131l\u0131 olmas\u0131n\u0131 istiyor ama \u00f6\u011frenciler internetten ba\u011flant\u0131lar\u0131n\u0131 koparmay\u0131nca ders ba\u015far\u0131s\u0131 da haliyle d\u00fc\u015f\u00fcyor.”<\/p>\n Ayd\u0131n, teknoloji ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 ailelerin daha dikkatli olmalar\u0131n\u0131 tavsiye ederek, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n “\u00d6\u011frencilere tavsiyemiz, \u00f6zellikle ak\u015fam saatlerinde kesinlikle mavi \u0131\u015f\u0131\u011fa maruz kalmas\u0131n ve bu durumdan kendilerini sak\u0131nd\u0131rs\u0131n. \u00c7\u00fcnk\u00fc o saatlerde mavi \u0131\u015f\u0131\u011fa maruz kalmam\u0131z melatonin hormonumuzu bask\u0131l\u0131yor. Bu hormon da hangi hormonun ne \u015fekilde salg\u0131lanaca\u011f\u0131n\u0131, uyku d\u00fczenimizi ve ritmimizi belirliyor. Bu y\u00fczden buna dikkat etmemiz gerekiyor. \u00d6rne\u011fin cep telefonu ve tabletteki mavi \u0131\u015f\u0131\u011fa maruz kalmam\u0131z, biyolojik saatimizi alt \u00fcst ediyor. G\u00fcnd\u00fcz saatlerinde uykusuzluk, dikkat yetersizli\u011fi, konsantre olamama gibi sorunlarla kar\u015f\u0131la\u015fmam\u0131za yol a\u00e7\u0131yor. Bu da ders ba\u015far\u0131m\u0131z\u0131 olumsuz etkiliyor. Bu kapsamda telefonlardaki mavi \u0131\u015f\u0131k filtrelerinin faydas\u0131n\u0131n oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyoruz.”<\/p>\n Yatmadan 4 saat \u00f6nce telefonun kapat\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini ifade eden Ayd\u0131n, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n “Nomofobi, cep telefonu yan\u0131nda olmayan ki\u015finin huzursuz ve gergin olma durumudur. Bu ba\u011flamda nomofobiye ba\u011fl\u0131 olarak ki\u015fi, her 15 dakikada bir telefonuna bak\u0131yor ve g\u00fcnde 150 kez de telefonunu kontrol ediyor. Bu durum \u00f6zellikle \u00e7ocuklarda daha yayg\u0131n \u015fekilde g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Yine ki\u015fi nomofobiye ba\u011fl\u0131 olarak telefonu ak\u015fam yatarken yast\u0131\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131na koyuyor. Telefondan uzakla\u015fmamas\u0131 sonucunda hem radyasyona hem de mavi \u0131\u015f\u0131\u011fa maruz kal\u0131yor. Bu da problemli durumlarla kar\u015f\u0131la\u015fmam\u0131za yol a\u00e7\u0131yor.”<\/p>\n Kaynak: AA<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Do\u00e7. Dr. Levent Eraslan “Telefon eksikli\u011fi ve yoklu\u011fu, insan\u0131n cep telefonu olmad\u0131\u011f\u0131 zaman kendisini huzursuz…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[100,1,4,30,17438],"tags":[],"class_list":["post-68580","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gundem","category-manset","category-saglik","category-teknoloji","category-yasam"],"views":516,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/68580","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=68580"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/68580\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":68582,"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/68580\/revisions\/68582"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=68580"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=68580"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=68580"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}“T\u00fcrkler 7 saat 15 dakikalar\u0131n\u0131 online ge\u00e7iriyor”<\/h3>\n
Nomofobi her 15 dakikada bir telefona bakt\u0131r\u0131yor<\/h1>\n
Prof. Dr. Ayd\u0131n, “Nomofobi, cep telefonu yan\u0131nda olmayan ki\u015finin huzursuz ve gergin olma durumudur. Bu ba\u011flamda nomofobiye ba\u011fl\u0131 olarak ki\u015fi, her 15 dakikada bir telefonuna bak\u0131yor ve g\u00fcnde 150 kez de telefonunu kontrol ediyor.” dedi.<\/h4>\n
“Telefonlardaki mavi \u0131\u015f\u0131k filtrelerinin faydas\u0131n\u0131n oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyoruz”<\/h3>\n
“\u00c7ocuklarda daha yayg\u0131n \u015fekilde g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor”<\/h3>\n