“Bir zamanlar ebeveyn olan bireylerin ebeveyn bak\u0131m\u0131na ihtiya\u00e7 duydu\u011fu d\u00f6nem” olarak tan\u0131mlanan ya\u015fl\u0131l\u0131k d\u00f6neminde, depresyon, izolasyon, anksiyete, e\u015f kayb\u0131, aile bireyleriyle \u00e7at\u0131\u015fma, yoksulluk, emeklili\u011fe ba\u011fl\u0131 bo\u015fluk hissi ile zihinsel ve fiziksel sorunlar ya\u015fanabiliyor.<\/p>\n
Ya\u015fl\u0131l\u0131k<\/strong>\u00a0d\u00f6neminde sadece fiziksel sa\u011fl\u0131k de\u011fil, zihin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 da olduk\u00e7a \u00f6nemli. Ya\u015fl\u0131lar da al\u0131m sat\u0131m, hukuki i\u015flemler, hatta evlilik gibi resmi i\u015flemler yapt\u0131r\u0131yor. \u00d6zellikle vasiyet, miras b\u0131rakma gibi durumlarda ya\u015fl\u0131n\u0131n ak\u0131l sa\u011fl\u0131n\u0131n yerinde olup olmamas\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n Amerika’da, “gerontoloji” ad\u0131 verilen ya\u015fl\u0131l\u0131k bilimi alan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmalar yapan \u0130bn Haldun \u00dcniversitesi (\u0130H\u00dc) Rehberlik ve Psikolojik Dan\u0131\u015fmanl\u0131k B\u00f6l\u00fcm Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr.\u00a0Sefa Bulut<\/strong>, ya\u015fl\u0131l\u0131kta s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan sorunlar ve \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerileri ile sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015fl\u0131l\u0131\u011fa ili\u015fkin AA muhabirine a\u00e7\u0131klamada bulundu.<\/p>\n Ge\u00e7en y\u00fczy\u0131ldan bu y\u00fczy\u0131la ya\u015fl\u0131l\u0131kla ilgili farkl\u0131 bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131 geli\u015ftirildi\u011fini anlatan Bulut, 19. y\u00fczy\u0131lda ya\u015fam beklentisinin 40 ya\u015f oldu\u011funu, o d\u00f6nemin refah toplumlar\u0131nda kad\u0131nlar\u0131n 75, erkeklerin 70 ya\u015f\u0131na kadar ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131, daha az geli\u015fmi\u015f toplumlarda ise bu s\u00fcrenin k\u0131sald\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydetti.<\/p>\n Bug\u00fcn 40-45 ila 60-65 ya\u015f aral\u0131\u011f\u0131n\u0131n “orta yeti\u015fkinlik” diye tan\u0131mland\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktaran Bulut, ya\u015fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n 65 ya\u015ftan sonra ba\u015flay\u0131p 130 ya\u015f\u0131na kadar devam etti\u011fini, ya\u015fl\u0131l\u0131kta harcanan s\u00fcre uzad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bu d\u00f6nemin “gen\u00e7 ya\u015fl\u0131”, “orta ya\u015fl\u0131” ve “\u00e7ok ya\u015fl\u0131” gibi b\u00f6l\u00fcmlere ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n Prof. Dr. Bulut, ya\u015fam, beslenme ve t\u0131bbi bak\u0131m \u015fartlar\u0131n\u0131n iyi olmas\u0131 ve bula\u015f\u0131c\u0131 hastal\u0131klar\u0131n azalmas\u0131 dolay\u0131s\u0131yla insanlar\u0131n daha uzun s\u00fcre ya\u015fayabildi\u011fini belirterek, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n “Ge\u00e7en y\u00fczy\u0131lda ya\u015fl\u0131lar yard\u0131ma muhta\u00e7 olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyordu, olumsuz bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 vard\u0131. Bu y\u00fczy\u0131lda ise ‘sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015flanma’, ‘mutlu ya\u015flanma’ ve ‘bilin\u00e7li ya\u015flanma’ tabirleri kullan\u0131l\u0131r oldu. \u00c7\u00fcnk\u00fc art\u0131k insanlar 60-65 ya\u015f\u0131nda bile sa\u011fl\u0131kl\u0131, \u00e7al\u0131\u015fabiliyor, seyahat edebiliyor, t\u0131bbi bak\u0131ma ihtiya\u00e7 duymuyor ve \u00f6nlerinde emeklilikten sonra ya\u015fayacaklar\u0131 uzun bir zaman bulunuyor. Bu insanlar\u0131n ya\u015fam\u0131 daha mutlu ve zevkli k\u0131lacak paralar\u0131, maa\u015flar\u0131, yat\u0131r\u0131mlar\u0131 ve farkl\u0131 kapitalleri de vard\u0131r. Bu ya\u015f d\u00f6nemi art\u0131k farkl\u0131 bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 ile ele al\u0131nmaktad\u0131r. O nedenle yeni trend bilin\u00e7li, sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve mutlu ya\u015flanmad\u0131r.”<\/p>\n “Gen\u00e7 yeti\u015fkinlik” diye adland\u0131r\u0131lan 25 ya\u015f\u0131ndan sonra doku ve organlar\u0131n \u00e7ok yava\u015f dahi olsa art\u0131k y\u0131pranmaya ve eskimeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Bulut, insanlar\u0131n \u00e7o\u011funun ilk sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131n\u0131 40-45 ya\u015f\u0131ndan sonra ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00e7ok az da olsa \u015feker, tansiyon, bel ve diz a\u011fr\u0131lar\u0131, g\u00f6rme ve i\u015fitme sorunlar\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131, 60’l\u0131 ya\u015flardayken de bu sorunlar\u0131n \u00e7ok net bir \u015fekilde kendini belli etti\u011fini anlatt\u0131.<\/p>\n Ya\u015fl\u0131l\u0131kta mutlaka bir ya da birden fazla sorunun kendini g\u00f6sterdi\u011fini ama hayat\u0131n halen s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ve kontrol edilebilir oldu\u011funu ifade eden Bulut, \u015fu \u00f6nerilerde bulundu:<\/p>\n “Yap\u0131labilecek en g\u00fczel \u015fey, gen\u00e7 ya\u015flardan itibaren protein, karbonhidrat ve fiber kar\u0131\u015f\u0131m oranlar\u0131 e\u015fit olan bir diyet benimsemektir. M\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu kadar tuz ve \u015fekerden uzak durmak ya da \u00e7ok az miktarda t\u00fcketmek gerekir. \u00d6nemli olan sorunlar daha ortaya \u00e7\u0131kmadan \u00f6nlem almakt\u0131r. Her ya\u015fta bol miktarda meyve ve sebze yemelidir. M\u00fcmk\u00fcnse do\u011fal ve mevsiminde \u00fcretilen \u00fcr\u00fcnler olsun. \u00d6zellikle de mor ve k\u0131rm\u0131z\u0131 renkli yaban mersini, b\u00f6\u011f\u00fcrtlen, kiraz gibi meyveler antioksidan \u00f6zelliklere sahip oldu\u011fu i\u00e7in \u00e7ok yararl\u0131d\u0131r. Meyvelerin sabah kahvalt\u0131s\u0131ndan ya da yemeklerden \u00f6nce yenmesi emilimi kolayla\u015ft\u0131r\u0131r.”<\/p>\n Prof. Dr. Bulut, kemiklerin i\u00e7 yap\u0131s\u0131n\u0131n s\u00fcngere benzedi\u011fini ve ileri ki ya\u015flarda hem kad\u0131nlarda hem de erkeklerde kemik erimesi ve kemik yo\u011funlu\u011funda azalma g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, bundan korunmak i\u00e7in gen\u00e7 ya\u015flardan itibaren bol miktarda s\u00fct, yo\u011furt ve peynir t\u00fcketilmesi gerekti\u011fini vurgulad\u0131.<\/p>\n Ya\u015fl\u0131l\u0131kta beslenmeyi etkileyen en \u00f6nemli fakt\u00f6rlerden birinin di\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 oldu\u011funa i\u015faret eden Bulut, bireylerin her zaman di\u015flerine iyi bakmalar\u0131n\u0131n ve di\u015f bak\u0131m\u0131n\u0131n zaman\u0131nda yap\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6nemine dikkati \u00e7ekti.<\/p>\n Emeklili\u011fin insanlar\u0131 duygusal ve sosyal a\u00e7\u0131dan zorlayan bir s\u00fcre\u00e7 oldu\u011funu aktaran Bulut, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc:<\/p>\n “Evde kalmak, sosyal \u00e7evreden ve sayg\u0131nl\u0131k duydu\u011fu stat\u00fcden uzak olmak insanlar\u0131 birden yakalar ve etkisi \u00e7ok y\u0131k\u0131c\u0131 olabilir. Hatta evde e\u015fler aras\u0131nda sorunlara ve bo\u015fanmalara bile neden olabilmektedir. Bununla kar\u015f\u0131la\u015fmamak i\u00e7in insanlar daha gen\u00e7ken hem kendilerini oyalayacak hem de zevk alabilecekleri bo\u015f zaman etkinlikleri bulmal\u0131d\u0131r. Maalesef \u00fclkemizde en \u00e7ok eksik olan \u015fey spor yapma ve okuma al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n olmamas\u0131d\u0131r. B\u00f6yle olunca da ya\u015fl\u0131lar \u00e7ok s\u0131k\u0131lmakta, e\u011flenmek ve dinlenmek i\u00e7in ailesine ba\u011f\u0131ml\u0131 hale gelmektedir. Asl\u0131nda bir anlamda ya\u015famdan zevk almak yerine, \u00f6l\u00fcm\u00fc beklemektedir.”<\/p>\n Prof. Dr. Sefa Bulut, ya\u015fl\u0131l\u0131kta kar\u015f\u0131la\u015f\u0131labilecek di\u011fer bir g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fcn yaln\u0131zl\u0131k oldu\u011funu belirterek, “Ya\u015fl\u0131lar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 bunu \u00e7ok ac\u0131 bir \u015fekilde deneyimlemektedir. Bu s\u0131k\u0131nt\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015fmamak i\u00e7in daha ya\u015flar\u0131 gen\u00e7ken iyi bir sosyal a\u011f kurmalar\u0131 gerekir. Yaln\u0131zl\u0131k toplumdan izole olmaya ve hatta depresyona kadar gidebilmektedir. Bundan dolay\u0131 ili\u015fki i\u00e7inde bulunduklar\u0131 yak\u0131nlar\u0131, \u00e7ocuklar\u0131, yak\u0131n akrabalar\u0131, kom\u015fular\u0131 ve i\u015f arkada\u015flar\u0131 ile gen\u00e7liklerinde yak\u0131n ve doyurucu ili\u015fkiler kurmalar\u0131 ve bunlar\u0131 devam ettirmeleri gerekir ki ya\u015fland\u0131klar\u0131nda yaln\u0131z kalmas\u0131nlar. O nedenle daha gen\u00e7ken sosyal ili\u015fkilere yat\u0131r\u0131m yapmak \u00e7ok \u00f6nemlidir.” de\u011ferlendirmesini yapt\u0131.<\/p>\n Ya\u015fl\u0131l\u0131ktaki zorluklardan birinin de zihinsel yeteneklerdeki azalma oldu\u011funa dikkati \u00e7eken Bulut, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n “Bunlardan birisi ‘alzaym\u0131r’ denilen, yak\u0131n zamanda k\u0131sa s\u00fcre \u00f6nce olanlar\u0131 unutma ama ge\u00e7mi\u015fte ve \u00e7ok eksiden olan olaylar\u0131 hatta \u00e7ocuklukta ya\u015fanalar\u0131 bile ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u015fekilde hat\u0131rlamad\u0131r. Bu durum \u00f6zellikle 75-80 ya\u015f\u0131ndan sonra g\u00f6r\u00fclen ve genetik temeli olan bir durumdur. Fakat ayn\u0131 zamanda da bir miktarda \u00f6nlenebilir \u00f6zellik ta\u015f\u0131r. Bunun i\u00e7in ya\u015fl\u0131lar\u0131n her zaman dergi, kitap ve gazete okumalar\u0131, bulmaca \u00e7\u00f6zmeleri ve yaz\u0131 yazmalar\u0131 gerekmektedir. Burada \u00f6nemli olan zihni uyarmak ve zihinsel s\u00fcre\u00e7leri \u00e7al\u0131\u015ft\u0131ran aktivitelere y\u00f6nelmektir. Yine bu da erken d\u00f6nemlerde yap\u0131lmal\u0131 ve ya\u015fl\u0131l\u0131kta da s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmelidir. Zihin egzersizinin yan\u0131 s\u0131ra beden egzersizi de sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve din\u00e7 bir ya\u015fl\u0131l\u0131k i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemlidir. Ya\u015fl\u0131lar kendilerini yormayacak ve sa\u011fl\u0131klar\u0131na zarar vermeyecek ko\u015fullarda doktorun \u00f6nerisi do\u011frultusunda fiziksel aktivite yapmal\u0131d\u0131r.”<\/p>\n Ya\u015fl\u0131l\u0131kta \u00e7ok fazla bo\u015f vakti olan insanlar\u0131n ge\u00e7mi\u015f ya\u015famlar\u0131n\u0131 g\u00f6zden ge\u00e7irmeye ba\u015flad\u0131klar\u0131n\u0131 aktaran Bulut, ge\u00e7mi\u015fe ait pi\u015fmanl\u0131klar\u0131n, darg\u0131nl\u0131klar\u0131n ve olumsuz hat\u0131ralar\u0131n insanlar\u0131 duygusal olarak yordu\u011funu belirterek, iyi, olumlu ve g\u00fczel bir ya\u015fam s\u00fcrerek, g\u00fczel hat\u0131ralar biriktirmenin \u00f6nemini ifade etti.<\/p>\n Ya\u015fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir s\u00fcre\u00e7 oldu\u011funu dile getiren Bulut, s\u00f6zlerine, “O nedenle \u00e7evremizdeki ya\u015fl\u0131lar\u0131 anlamal\u0131, dinlemeli, empati kurmal\u0131, onlar\u0131n ya\u015famlar\u0131ndan ve hikayelerinden ders \u00e7\u0131karmal\u0131y\u0131z. Kendimizi gelece\u011fe haz\u0131rlamal\u0131y\u0131z.” diyerek tamamlad\u0131.<\/p>\n Kaynak: AA<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u0130bn Haldun \u00dcniversitesi Rehberlik ve Psikolojik Dan\u0131\u015fmanl\u0131k B\u00f6l\u00fcm Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. Bulut, son zamanlar\u0131n yeni…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,4,17438],"tags":[],"class_list":["post-68841","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-manset","category-saglik","category-yasam"],"views":507,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/68841","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=68841"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/68841\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":68844,"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/68841\/revisions\/68844"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=68841"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=68841"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=68841"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Sorunlar ortaya \u00e7\u0131kmadan \u00f6nlem al\u0131n<\/h3>\n
Emeklilikte s\u0131k\u0131lmamak i\u00e7in bo\u015f zaman etkinlikleri yarat\u0131n<\/h3>\n
Zihinsel s\u00fcre\u00e7leri \u00e7al\u0131\u015ft\u0131ran aktivitelere y\u00f6nelin<\/h3>\n