{"id":69305,"date":"2020-06-06T14:58:08","date_gmt":"2020-06-06T11:58:08","guid":{"rendered":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/?p=69305"},"modified":"2020-06-06T14:58:08","modified_gmt":"2020-06-06T11:58:08","slug":"evliya-celebi-seyahatnamesindeki-gizemli-ayasofya","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/evliya-celebi-seyahatnamesindeki-gizemli-ayasofya\/","title":{"rendered":"Evliya \u00c7elebi Seyahatnamesi&#8217;ndeki gizemli Ayasofya"},"content":{"rendered":"<h4>&#8220;T\u00fcrk ve d\u00fcnya tarihinin en b\u00fcy\u00fck gezgini&#8221; kabul edilen Evliya \u00c7elebi&#8217;nin, 10 ciltlik seyahatnamesinin ilkinde, durak noktalar\u0131ndan biri olan Ayasofya&#8217;ya ait ilgin\u00e7 bilgiler yer al\u0131yor.<\/h4>\n<p>17. y\u00fczy\u0131l gezgini<strong>\u00a0Evliya \u00c7elebi<\/strong>, yakla\u015f\u0131k 400 y\u0131l \u00f6nce, 15 as\u0131rd\u0131r ayakta kalan d\u00fcnya mimarl\u0131k tarihinin en \u00f6nemli yap\u0131lar\u0131 aras\u0131nda yer alan<strong>\u00a0Ayasofya<\/strong>&#8216;n\u0131n gizemlerini, efsanelerden, g\u00f6rd\u00fcklerinden, duyduklar\u0131ndan ve okuduklar\u0131ndan yola \u00e7\u0131karak Seyahatnamesi&#8217;nde kaleme ald\u0131.<\/p>\n<p>AA muhabirinin derledi\u011fi bilgiye g\u00f6re, &#8220;T\u00fcrk ve d\u00fcnya tarihinin en b\u00fcy\u00fck gezgini ve seyahat yazar\u0131&#8221; olarak ad\u0131n\u0131 duyuran Evliya \u00c7elebi, 25 Mart 1611&#8217;de \u0130stanbul&#8217;da d\u00fcnyaya geldi. Babas\u0131n\u0131n Osmanl\u0131 saray\u0131nda n\u00fcfuzlu ki\u015filerden olmas\u0131 dolay\u0131s\u0131yla \u00f6nemli hocalardan ders alma imkan\u0131 bulan ve haf\u0131z olan Evliya \u00c7elebi, Sultan 4. Murat&#8217;\u0131n emriyle al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 sarayda 2 y\u0131l kald\u0131, hat ve musiki dersleri ald\u0131. Arap\u00e7a, Far\u00e7sa, Rumca ve Latince bilen Evliya \u00c7elebi, hi\u00e7 evlenmedi.<\/p>\n<p>Evliya \u00c7elebi, kendi anlat\u0131m\u0131yla 19 ya\u015f\u0131nda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bir r\u00fcyada dil s\u00fcr\u00e7mesi sonucu &#8220;\u015eefaat ya Resulallah&#8221; yerine &#8220;Seyahat ya Resulallah&#8221; demesi ve bu konuda talimat almas\u0131 \u00fczerine gezmeye ba\u015flad\u0131. \u0130lk olarak \u0130stanbul&#8217;u gezip dola\u015fmaya, tan\u0131maya ve yazmaya ba\u015flayan \u00c7elebi, her imkan\u0131 de\u011ferlendirerek 51 y\u0131l boyunca d\u00fcnyan\u0131n bir\u00e7ok yerini gezdi. Evliya \u00c7elebi, nerelere gitti\u011fini, ne yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131, kimlerle g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc uzun uzun yazarak 10 ciltlik seyahatnamesini haz\u0131rlad\u0131. \u00c7elebi, seyahatnamesinde \u015fahit oldu\u011fu olaylar kadar kendisinden \u00f6nceki rivayetlere ve efsanelere, ba\u015fkalar\u0131ndan dinledi\u011fi an\u0131lara, okudu kitaplara da yer verdi.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.aa.com.tr\/uploads\/userFiles\/caec1b32-8257-4f58-87b0-6657c62b92b3\/New%20folder%20(8)%2Fayasofya11.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<h3>&#8220;\u0130stanbul&#8217;un yery\u00fcz\u00fcnde benzeri yoktur&#8221;<\/h3>\n<p>Evliya \u00c7elebi, seyahatnamesinin ilk cildini, &#8220;Yery\u00fcz\u00fcnde benzeri yoktur&#8221; diye tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 \u0130stanbul&#8217;a ay\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>\u0130stanbul&#8217;un isminin nereden geldi\u011fini, tarihi yap\u0131lar\u0131n\u0131, surlar\u0131n\u0131, semtlerini, kap\u0131lar\u0131n\u0131, dikili ta\u015flar\u0131n\u0131, karada ve denizde bulunan t\u0131ls\u0131mlar\u0131n\u0131, mesire yerlerini, ba\u011flar\u0131n\u0131, bah\u00e7elerini, madenlerini, sular\u0131n\u0131 anlatan Evliya \u00c7elebi, eserinde \u0130stanbul&#8217;un kurulu\u015f efsanelerine de yer verdi.<\/p>\n<p>Seyahatnamesinde, \u0130stanbul&#8217;u Hz. S\u00fcleyman&#8217;\u0131n kurdu\u011funu anlatan Evliya \u00c7elebi, Hz. S\u00fcleyman&#8217;\u0131n, d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir k\u00f6\u015fesini gezerken taht\u0131n\u0131 Sarayburnu&#8217;nda durdurdu\u011funu ve orada bir ibadethane yapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131, &#8220;D\u00fcnya durduk\u00e7a mamur ve \u015fenlik ola&#8221; diye dua etti\u011fini aktar\u0131yor.<\/p>\n<p>Evliya \u00c7elebi, Hz. S\u00fcleyman&#8217;dan sonra s\u0131ras\u0131yla o\u011flu Ruhbaam, Madyan o\u011flu Yanko, \u0130skender, Pozantin, Rum Kayseri, Yanko Vizondan, Vizondan o\u011flu Yafur ve Konstantin&#8217;in kenti y\u00f6netti\u011fi bilgisini veriyor.<\/p>\n<h3>Ayasofya ad\u0131 nereden geliyor?<\/h3>\n<p>Evliya \u00c7elebi, Ayasofya&#8217;n\u0131n nas\u0131l in\u015fa edildi\u011fini, baz\u0131 efsanelerden, rivayetlerden, dinlediklerinden, okuduklar\u0131ndan ve g\u00f6zlemlerinden yola \u00e7\u0131karak \u015f\u00f6yle kaleme al\u0131r:<\/p>\n<p>&#8220;Hazreti Adem&#8217;in g\u00f6kten yere ini\u015finden 5 bin 52 sene sonra kenti y\u00f6netmeye ba\u015flayan Madyan o\u011flu Yanko&#8217;nun torunlar\u0131ndan Kral Vizendon, \u0130stanbul&#8217;u yedinci defa onard\u0131, d\u00fcnyay\u0131 k\u0131ymetlendiren h\u00fck\u00fcmdar oldu. Vizendon&#8217;un Sofya&#8217;da do\u011fan k\u0131z\u0131na, Aya-Sofya ad\u0131 verildi. Aya-Sofya, babas\u0131n\u0131n \u0130stanbul&#8217;un d\u00f6rt bir taraf\u0131n\u0131 yeniden yapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 i\u015fitince 2 milyonluk hazine ile yan\u0131na geldi.&#8221;<\/p>\n<p>Evliya \u00c7elebi, Hz. S\u00fcleyman&#8217;\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 ibadethane geni\u015fletilirken bir adam\u0131n gelip &#8216;Bunun b\u00fct\u00fcn l\u00fczumlu \u015feylerini ve malzemesini benden al\u0131n ve \u015fu bi\u00e7imde bir mabed yap\u0131n.&#8217; diyerek Ayasofya&#8217;n\u0131n yap\u0131lmas\u0131 i\u00e7in gerekli temel bilgileri \u00f6\u011fretti\u011fini dile getiriyor.<\/p>\n<p>Seyahatnamede \u015fu bilgiler yer al\u0131yor:<\/p>\n<p>&#8220;Ayasofya&#8217;n\u0131n in\u015fas\u0131 i\u00e7in yer, Ah\u0131rkap\u0131 seviyesine kadar kaz\u0131l\u0131nca yer alt\u0131ndan sular f\u0131\u015fk\u0131rd\u0131. Tam bir ay bu temel i\u00e7inde ate\u015fler yak\u0131p kur\u015fun ak\u0131tt\u0131lar. Sanki mavi-lacivert bir kur\u015fun denizi oldu. Bu kur\u015fun denizi temelde senelerce durduktan sonra \u0130\u011fnados isimli yap\u0131c\u0131 bir m\u00fchendisin nezaretinde 30 bin i\u015f\u00e7i, 7 bin amele ve 3 bin usta toplanarak gerekli g\u00f6r\u00fc\u015fmelerden sonra kur\u015fun temel \u00fczerine direkler, kemerler ve kubbeler yapt\u0131. Alt\u0131 su sarn\u0131c\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in zelzeleden korkmamak ve muhafazal\u0131 olmak d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle temelini \u00f6nce b\u00f6yle tamamlad\u0131lar ve sarn\u0131c\u0131 su ile doldurdular. Daha sonra Ayasofya&#8217;n\u0131n d\u00f6rt duvar\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131na ba\u015flad\u0131lar ki, bunun kurulu\u015f \u00f6l\u00e7\u00fclerini seyreden hayran olur ve yap\u0131 \u015feklini ve y\u00fcksek binas\u0131n\u0131 g\u00f6renlerin ba\u015flar\u0131 d\u00f6ner ve sersemle\u015fir.&#8221;<\/p>\n<p>Ayasofya&#8217;n\u0131n in\u015fas\u0131nda d\u00fcnyan\u0131n &#8220;yedi ikliminde&#8221; bulunan \u00e7ok k\u0131ymetli ta\u015flar\u0131n kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131na vurgu yapan Evliya \u00c7elebi, bu konuda bildiklerini &#8220;Yedi iklimden t\u00fcrl\u00fc t\u00fcrl\u00fc, renk renk \u015fa\u015f\u0131lacak bukalemun nak\u015f\u0131nda iri mermerler, gemilerle ta\u015f\u0131nd\u0131 ve Ferhat ayar\u0131nda sanatkarlar, \u00fcstatlar eliyle keskin yerleri a\u015f\u0131nda, yani t\u0131ra\u015flan\u0131p d\u00fczeltildi. O kadar b\u00fcy\u00fck himmet g\u00f6sterdiler ki, caminin yar\u0131s\u0131n\u0131 7 senede tamamlad\u0131lar.&#8221; \u015feklinde yaz\u0131ya d\u00f6k\u00fcyor.<\/p>\n<p>Ta\u015flar\u0131n \u00e7o\u011funun Ayaslo\u011f ve Ayd\u0131nc\u0131k, renkli mermerlerin Karaman, \u015eam ve K\u0131br\u0131s Adas\u0131&#8217;ndan, binlerce parlak s\u00fctunun Atina yak\u0131nlar\u0131ndan ve ham mermerlerin de Marmara Adas\u0131&#8217;ndan ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktaran Evliye \u00c7elebi, mimarlar\u0131n\u0131n reisinin ise \u0130\u011fnados oldu\u011funu yaz\u0131yor.<\/p>\n<p>Evliya \u00c7elebi seyahatnamesinin ba\u015fka bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde ise Ayasofya&#8217;n\u0131n mimar\u0131 olarak Hz. H\u0131z\u0131r&#8217;dan bahsediyor.<\/p>\n<h3>Mimarba\u015f\u0131n\u0131n 7 y\u0131l kaybolmas\u0131n\u0131n hikayesi<\/h3>\n<p>Evliya \u00c7elebi, seyahatnamesinde, mimarba\u015f\u0131 \u0130\u011fnados&#8217;un, bu muazzam yap\u0131n\u0131n 4 ana kemer ayaklar\u0131 tamamlan\u0131nca kayboldu\u011funu da \u015fu \u015fekilde hikayele\u015ftiriyor:<\/p>\n<p>&#8220;Bir gece mimarba\u015f\u0131 \u0130\u011fnados kayboldu. Me\u011fer k\u0131l\u0131k de\u011fi\u015ftirerek Roma diyar\u0131na gitmi\u015f ve orada da Papa&#8217;n\u0131n izniyle bir kiliseye ba\u015flay\u0131p onu da yar\u0131s\u0131na kadar 7 senede tamamlayarak bir gece oradan da ka\u00e7\u0131p \u0130stanbul&#8217;a gelince mabedi yapt\u0131ran h\u00fck\u00fcmdar taraf\u0131ndan azarland\u0131. \u0130\u011fnados &#8216;B\u00f6yle muazzam bir binan\u0131n temeli \u00e7ok sa\u011flam olmas\u0131 laz\u0131md\u0131r. Ka\u00e7masam binay\u0131 bitirmek \u00fczere zorlanaca\u011f\u0131m \u015f\u00fcphesizdi. O halde bina da sa\u011flam olmazd\u0131.&#8217; diyerek tekrar kubbenin in\u015fas\u0131na ba\u015flad\u0131. Y\u00fcz kadar somaki direkler \u00fczerine kubbeler ile iki kat da son direkler \u00fczerine g\u00f6k kubbe gibi, tersine d\u00f6nm\u00fc\u015f kaseye benzer ve mavi-lacivert renkli halis kur\u015funla \u00f6rt\u00fcl\u00fc muazzam bir kubbe yapt\u0131lar ki, \u00e7e\u015fitli renklerde olan g\u00f6ky\u00fcz\u00fc alt\u0131nda b\u00f6yle \u015fa\u015f\u0131lacak durumda bir kubbe ne evvelce ne sonra yap\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Bu \u00e7ok y\u00fcksek kubbenin en sivri \u00fcst k\u0131sm\u0131na y\u00fcz \u0130skender kantar\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131nda alt\u0131ndan bir ha\u00e7 alem konulmu\u015f olup, g\u00fcne\u015fin parlatmas\u0131yla ta Alemda\u011f\u0131, Ke\u015fi\u015f Da\u011f\u0131 (Uluda\u011f) ve Istranca Da\u011flar\u0131&#8217;ndan fark edilirdi.&#8221;<\/p>\n<h3>Y\u0131k\u0131lan kubbenin onar\u0131m\u0131<\/h3>\n<p>Seyahatnameye g\u00f6re, Ayasofya, 40 sene i\u00e7inde tamamlan\u0131nca i\u00e7 ve d\u0131\u015f hizmetleri i\u00e7in 12 bin hizmet\u00e7i tayin edildi, masraflar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131 i\u00e7in B\u00fcy\u00fck \u0130skender zaman\u0131nda M\u0131s\u0131r al\u0131n\u0131p Ayasofya&#8217;ya vakfedildi.<\/p>\n<p>&#8220;Hz. Muhammed&#8217;in do\u011fumunu m\u00fcjdeleyen gece deprem meydana geldi\u011fini, Ayasofya&#8217;n\u0131n kubbelerinin y\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131&#8221; dile getiren Evliya \u00c7elebi, 300 kadar papaz\u0131n Mekke&#8217;ye giderek Hz. Muhammed&#8217;in t\u00fck\u00fcr\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, ceylan derisi \u00fczerine \u00e7izilen elinin \u00f6rne\u011fini, toprak ve zemzem suyunu ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve kubbeyi onard\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlat\u0131yor.<\/p>\n<p>Evliya \u00c7elebi seyahatnamesinde, &#8220;Peygamber&#8217;in t\u00fck\u00fcr\u00fc\u011f\u00fcyle kubbenin k\u0131ble taraf\u0131nda 32 nak\u0131\u015fl\u0131 k\u0131s\u0131m b\u00f6ylece zahmetsizce yeniden yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Kubbenin di\u011fer taraflar\u0131ndan buras\u0131 daha belli ve nurludur. \u0130stanbul&#8217;un fethinden sonra Fatih Sultan Mehmet, &#8216;Bu kubbe Hz. Muhammed&#8217;in a\u011f\u0131z suyuyla durdu.&#8217; diye b\u00fcy\u00fck kubbenin ortas\u0131na bir zincir ile u\u011fur sayarak bir alt\u0131n top asm\u0131\u015ft\u0131r.&#8221; g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc dile getiriyor.<\/p>\n<h3>Ayasofya&#8217;n\u0131n cami olmas\u0131<\/h3>\n<p>Sultan 2. Mehmet&#8217;in 1453&#8217;te \u0130stanbul&#8217;u fethinden sonra Ayasofya&#8217;da ilk cuma namaz\u0131n\u0131 k\u0131ld\u0131\u011f\u0131na da de\u011finen Evliya \u00c7elebi, seyahatnamesinde \u015funlar\u0131 kaydediyor:<\/p>\n<p>&#8220;Gazi Mehmet Han, bu eski mabedi pisliklerden, putlardan temizletip \u00f6d ve amberler yak\u0131p, cami i\u00e7inde mihrap, minber, mahfil ve minare ile o cennet g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fl\u00fc makam\u0131 ibretle tema\u015fa edilecek cennet-\u00fcl firdevs gibi cami haline getirdi. Evvela cuma g\u00fcn\u00fcnde b\u00fct\u00fcn gaziler haz\u0131r olup salalar okunup, m\u00fcezzinler &#8216;innallahe ve melaiketehu&#8217; ayetini hazin bir sesle okumaya ba\u015flay\u0131nca Ak\u015femseddin Hazretleri, Sultan Mehmet&#8217;in koluna girip b\u00fcy\u00fck bir sayg\u0131 ile minbere \u00e7\u0131kar\u0131p y\u00fcksek sesle &#8216;Alemlerin Rabb&#8217;ine hamdolsun.&#8217; deyince b\u00fcy\u00fck gazilere bir hal olup bir sevin\u00e7 feryad\u0131 koptu.<\/p>\n<p>O cuma Ayasofya&#8217;n\u0131n yer alt\u0131nda sakl\u0131 olan ruhbanlar, \u0130slaml\u0131k \u015ferefiyle \u015fereflenen \u00e7ok ya\u015fl\u0131 olan birinin ad\u0131n\u0131 da Baba Mehmet koydular. Baba Mehmet, &#8216;Mihrab\u0131n sa\u011f\u0131ndaki karanl\u0131k yer, Hz. S\u00fcleyman&#8217;a mensup olan eski mabettir.&#8217; deyince Sultan Mehmet, orada u\u011furlu sayarak iki rekat hacet namaz\u0131 k\u0131ld\u0131. Yer alt\u0131nda sakl\u0131 hazineler tersane bah\u00e7esiyle Hazine-i H\u00fcmayun&#8217;a ta\u015f\u0131nd\u0131.&#8221;<\/p>\n<h3>&#8220;G\u00f6ky\u00fcz\u00fcne ba\u015f uzatm\u0131\u015f muazzam bina&#8221;<\/h3>\n<p>Ayasofya&#8217;n\u0131n yerini &#8220;\u0130stanbul \u015fehrinin do\u011fu k\u0131s\u0131mlar\u0131 sonunda, Ah\u0131rkap\u0131 denizine bin ad\u0131m ve kuzeyinde ve Sarayburnu&#8217;na bin ad\u0131m uzak bir y\u00fcksek tepe \u00fczerinde g\u00f6ky\u00fcz\u00fcne ba\u015f uzatm\u0131\u015f kagir bir muazzam bina&#8221; \u015feklinde tarif eden Evliya \u00c7elebi, Ayasofya&#8217;n\u0131n kubbesine benzer bir kubbe yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurguluyor.<\/p>\n<p>Evliya \u00c7elebi seyahatnamesinde \u015funlar\u0131 anlat\u0131yor:<\/p>\n<p>&#8220;Ortada kubbenin d\u00f6rt bir taraf\u0131 \u00e7epe\u00e7evre billur, Necef ta\u015flar\u0131 ve pencerelerle s\u00fcslenmi\u015ftir. Bu kubbe camlar\u0131ndan ba\u015fka d\u0131\u015f ve i\u00e7lerinde olan pencerelerin tamam\u0131 1070&#8217;tir. Bu kubbelerin hepsinin i\u00e7inde s\u00fcsleme ve nak\u0131\u015f \u00fcstad\u0131 kaplama, alt\u0131nl\u0131 ve mineden resimlerle tuhaf ve acayip \u015fekiller ve b\u00fcy\u00fcleyici bir suretle melekler ve ba\u015fka insanlar resimleri yapm\u0131\u015ft\u0131r ki, dikkat g\u00f6z\u00fcyle seyredenlerin hayretlerinden parmaklar\u0131 a\u011f\u0131zlar\u0131nda kal\u0131r. Bu \u015fekillerden ba\u015fka b\u00fcy\u00fck kubbenin d\u00f6rt b\u00fcy\u00fck aya\u011f\u0131n\u0131n \u00fcst k\u0131s\u0131mlar\u0131nda d\u00f6rt k\u00f6\u015fede birer melaike resmi vard\u0131r.&#8221;<\/p>\n<h3>Melek tasvirleri<\/h3>\n<p>Evliya \u00c7elebi, \u0130stanbul&#8217;un t\u0131ls\u0131mlar\u0131n\u0131 sayarken de Ayasofya&#8217;daki bu tasvirlere \u015f\u00f6yle de\u011finiyor:<\/p>\n<p>&#8220;14. t\u0131ls\u0131m Ayasofya\u2019n\u0131n g\u00fcneyinde 4 beyaz mermer \u00fczerine Azrail, \u0130srafil, Mikail ve Cebrail tasvirleriydi. Bunlar 4 tarafa d\u00f6n\u00fck olarak konulmu\u015flard\u0131. Y\u0131lda bir kere Cebrail suretindeki kanat \u00e7\u0131rp\u0131p ba\u011f\u0131r\u0131rsa do\u011fu taraf\u0131nda bolluk olur derlerdi. \u0130srafil suretindeki ba\u011f\u0131r\u0131rsa bat\u0131 tarafta k\u0131tl\u0131\u011fa ve pahal\u0131l\u0131\u011fa delalet ederdi. Mikail suretindeki ba\u011f\u0131r\u0131rsa kuzey taraftan bir b\u00fcy\u00fck kahraman \u00e7\u0131kar, Azrail suretindeki ba\u011f\u0131r\u0131rsa b\u00fct\u00fcn alemde veba \u00e7\u0131kar diye itikat ederlerdi. Peygamberimiz zaman\u0131nda olan b\u00fcy\u00fck zelzele bunlar\u0131 ba\u015f a\u015fa\u011f\u0131 etmi\u015f.&#8221;<\/p>\n<h3>Ayasofya&#8217;n\u0131n t\u0131ls\u0131mlar\u0131<\/h3>\n<p>Zemini beyaz mermer d\u00f6\u015fenen caminin 3 taraf\u0131nda iki\u015fer kat cemaatin ibadet edebilece\u011fi yer bulundu\u011funu anlatan Evliya \u00c7elebi, seyahatnamesinin &#8220;Ayasofya&#8217;n\u0131n t\u0131ls\u0131mlar\u0131&#8221; b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde de \u015funlar\u0131 payla\u015f\u0131r:<\/p>\n<p>&#8220;Camide 361 kap\u0131 vard\u0131r. Fakat 100&#8217;\u00fc \u00e7ok b\u00fcy\u00fck kap\u0131lard\u0131r. Hepsi de t\u0131ls\u0131ml\u0131d\u0131r. Ka\u00e7 kere daha saysak bir kap\u0131 daha meydana \u00e7\u0131kar. Ona da i\u015faret koyup tekrar saysan\u0131z i\u015faretsiz bir kap\u0131 daha bulursunuz. K\u0131ble taraf\u0131n orta kap\u0131s\u0131 hepsinden daha b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. Bunun tahtalar\u0131n\u0131n Hazreti Nuh&#8217;un Cudi Da\u011f\u0131\u2019ndaki gemisinin enkaz\u0131ndan oldu\u011fu s\u00f6ylenmektedir.<\/p>\n<p>Bu orta k\u0131ble kap\u0131s\u0131 \u00fczerinde sar\u0131 pirin\u00e7 madeninden tabuta benzer uzun bir sand\u0131k i\u00e7inde Krali\u00e7e Sofya&#8217;n\u0131n cesedinin mumya olarak durdu\u011fu s\u00f6ylenir. Bir\u00e7ok \u015fah\u0131slar\u0131n bu sand\u0131\u011fa el uzatmaya cesaret ettikleri zaman cami i\u00e7inde b\u00fcy\u00fck bir g\u00fcr\u00fclt\u00fc ve titre\u015fme olmu\u015f ki, te\u015febb\u00fcslerinden vazge\u00e7meye mecbur olmu\u015flard\u0131r. Bir b\u00fcy\u00fck t\u0131ls\u0131m da budur.<\/p>\n<p>Onun yukar\u0131s\u0131ndaki k\u00fc\u00e7\u00fck direklerin kemeri \u00fczerinde mermer bir kitabe \u00fczerinde Kud\u00fcs&#8217;\u00fc \u015eerif&#8217;in k\u0131ble oldu\u011fu zamanki eski resmi konulmu\u015ftur. Bu da t\u0131ls\u0131ml\u0131 olup el s\u00fcrmeye cesaret olunamaz.<\/p>\n<p>K\u0131ble kap\u0131lar\u0131n\u0131n bat\u0131 taraf\u0131n\u0131n sonundaki kap\u0131n\u0131n i\u00e7 y\u00fcz\u00fcndeki bucakta d\u00f6rt k\u00f6\u015feli bir beyaz mermer direk konulmu\u015ftur. Alt k\u0131sm\u0131 bir insan boyu bak\u0131r kapl\u0131d\u0131r. Yine b\u00f6yle daima terler durur. Bir rivayete g\u00f6re, onun temelinde t\u0131ls\u0131ml\u0131 define vard\u0131r. Ba\u015fka bir s\u00f6ylenti de kalede kapat\u0131lm\u0131\u015f kalan Ya Vedud Sultan&#8217;\u0131n y\u00fcrekler yak\u0131c\u0131 ah\u0131n\u0131n s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131ndan bu zamana kadar terler durur. Bir s\u00f6ylenti de Hz. Peygamber&#8217;in a\u011f\u0131z suyunun konuldu\u011fu har\u00e7 bu dire\u011fin alt\u0131nda yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in onun nemli tesiri dolay\u0131s\u0131yla terler durur. G\u00f6r\u00fclecek acayip bir \u015feydir.&#8221;<\/p>\n<p>Kaynak: AA<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8220;T\u00fcrk ve d\u00fcnya tarihinin en b\u00fcy\u00fck gezgini&#8221; kabul edilen Evliya \u00c7elebi&#8217;nin, 10 ciltlik seyahatnamesinin ilkinde,&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-69305","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-manset"],"views":346,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/69305","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=69305"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/69305\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":69307,"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/69305\/revisions\/69307"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=69305"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=69305"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=69305"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}