{"id":69874,"date":"2021-01-20T23:44:42","date_gmt":"2021-01-20T20:44:42","guid":{"rendered":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/?p=69874"},"modified":"2021-01-20T23:44:42","modified_gmt":"2021-01-20T20:44:42","slug":"ulke-genelindeki-asilarin-guvenligi-ozel-algoritma-sayesinde-anlik-takip-ediliyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/ulke-genelindeki-asilarin-guvenligi-ozel-algoritma-sayesinde-anlik-takip-ediliyor\/","title":{"rendered":"\u00dclke genelindeki a\u015f\u0131lar\u0131n g\u00fcvenli\u011fi \u00f6zel algoritma sayesinde anl\u0131k takip ediliyor"},"content":{"rendered":"<h4>A\u015f\u0131lama s\u00fcrecinde Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 b\u00fcnyesinde 70 bini a\u015fk\u0131n personel g\u00f6rev al\u0131yor. \u00dclke genelindeki 10 binden fazla birimden, yakla\u015f\u0131k 13 bin 500 depo ve dolaptan her 2 dakikada bir gelen anl\u0131k veriler Bakanl\u0131k sunucular\u0131na ula\u015f\u0131yor.<\/h4>\n<p><strong>A\u015f\u0131 Takip Sistemi\u00a0<\/strong>(<strong>ATS<\/strong>) kapsam\u0131nda a\u015f\u0131lar\u0131n her dozuna kimlik numaras\u0131 ve karekod tan\u0131mlanarak veriler anl\u0131k olarak takip ediliyor ve olas\u0131 bir risk durumunda uygulama yap\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7iliyor.<\/p>\n<p>A\u015f\u0131lama s\u00fcrecinde Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 b\u00fcnyesinde 70 bini a\u015fk\u0131n personel g\u00f6rev al\u0131yor. \u00dclke genelindeki 10 binden fazla birimden, yakla\u015f\u0131k 13 bin 500 depo ve dolaptan her 2 dakikada bir gelen anl\u0131k veriler Bakanl\u0131k sunucular\u0131na ula\u015f\u0131yor.<\/p>\n<p>Herhangi bir s\u0131k\u0131nt\u0131n\u0131n tespit edilmesi durumunda, algoritma taraf\u0131ndan otomatik olarak Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 Halk Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc b\u00fcnyesinde yer alan ATS \u00c7a\u011fr\u0131 Merkezi&#8217;ne &#8220;alarm&#8221; \u015feklinde uyar\u0131 iletiliyor.<\/p>\n<p>Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 Halk Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc A\u015f\u0131 ile \u00d6nlenebilir Hastal\u0131klar Daire Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda g\u00f6revli Dr. Tarkan Mustafa Yamano\u011flu, Kovid-19 ile m\u00fccadeledeki a\u015f\u0131lama s\u00fcrecine ili\u015fkin, AA muhabirine a\u00e7\u0131klamada bulundu.<\/p>\n<p>Ba\u011f\u0131\u015f\u0131klaman\u0131n temelinin a\u015f\u0131lar\u0131n g\u00fcvenli\u011finin sa\u011flanmas\u0131ndan ge\u00e7ti\u011fini s\u00f6yleyen Yamano\u011flu, &#8220;A\u015f\u0131n\u0131n uygulan\u0131ncaya kadar, ne kadar sa\u011fl\u0131kl\u0131 \u015fekilde ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131 ve uygulaman\u0131n do\u011fru yap\u0131l\u0131p yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 son derece \u00f6nemlidir.&#8221; dedi.<\/p>\n<p>Yamano\u011flu, a\u015f\u0131lar\u0131n g\u00fcvenli\u011finin sa\u011flanmas\u0131nda sa\u011fl\u0131k altyap\u0131s\u0131n\u0131n ve nitelikli personelin \u00f6nemine i\u015faret ederek, T\u00fcrkiye&#8217;nin y\u0131llard\u0131r s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc a\u015f\u0131lama program\u0131 sayesinde bu noktada eksi\u011finin bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve iyi durumda oldu\u011funu bildirdi.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.aa.com.tr\/uploads\/userFiles\/caec1b32-8257-4f58-87b0-6657c62b92b3\/New%20folder%20(9)%2Fasilaringuvenligi.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>A\u015f\u0131lama s\u00fcrecinde \u00f6ncelikle, a\u015f\u0131lar depolardan \u00e7\u0131kmadan \u00f6nce gerekli analizlerin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Yamano\u011flu, &#8220;Daha sonra a\u015f\u0131y\u0131 uygulama birimine kadar sa\u011fl\u0131kl\u0131 \u015fekilde ula\u015ft\u0131rma \u00e7abas\u0131 i\u00e7erisindeyiz. Bunun i\u00e7in Bakanl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n \u00f6zel tasarlanm\u0131\u015f ara\u00e7lar\u0131 ve ekipmanlar\u0131, e\u011fitim alm\u0131\u015f personeli bulunuyor. Her a\u015f\u0131 nakline, so\u011fuk zinciri iyi bilen sa\u011fl\u0131k personeli mutlaka e\u015flik ediyor.&#8221; diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p>Yamano\u011flu, T\u00fcrkiye&#8217;nin 2014 y\u0131l\u0131ndan itibaren ATS&#8217;yi kullanmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlatarak, &#8220;A\u015f\u0131 Takip Sistemi, a\u015f\u0131n\u0131n so\u011fuk zincirini canl\u0131 olarak s\u00fcrekli takip ediyor. Olas\u0131 bir risk durumunda kullan\u0131c\u0131ya \u00f6nlem almas\u0131 i\u00e7in zaman tan\u0131yor. Yani a\u015f\u0131 bozulmadan \u00f6nce de\u011fil, bozulma riski olu\u015fmadan \u00f6nce, sistem bunu fark edip kullan\u0131c\u0131ya zaman kazand\u0131r\u0131yor. Bunun yan\u0131nda son kullanma tarihinden a\u015f\u0131n\u0131n sahte olup olmad\u0131\u011f\u0131na kadar bir\u00e7ok \u015fey de sistem \u00fczerinden takip ediliyor. A\u015f\u0131 uygulay\u0131c\u0131lar\u0131, a\u015f\u0131n\u0131n karekodunu okuttu\u011fu zaman b\u00fct\u00fcn bu kontroller yap\u0131l\u0131yor. Uygunsa &#8216;a\u015f\u0131 yap\u0131labilir&#8217; izni veriliyor.&#8221; ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n<h3>A\u015f\u0131lara verilen karekod sayesinde t\u00fcm s\u00fcre\u00e7 takip ediliyor<\/h3>\n<p>ATS&#8217;nin temelinin, a\u015f\u0131n\u0131n her dozuna verilen kimlik numaras\u0131yla y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcne de\u011finen Yamano\u011flu, \u015fu bilgileri payla\u015ft\u0131:<\/p>\n<p>&#8220;Her doza verilen kimlik numaras\u0131na ayr\u0131ca bir karekod tan\u0131ml\u0131yoruz. Bu karekod yap\u0131s\u0131yla da b\u00fct\u00fcn izlemleri ger\u00e7ekle\u015ftiriyoruz. Karekod yap\u0131s\u0131 tamamen Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131na \u00f6zel, farkl\u0131 bir k\u0131lavuzla haz\u0131rlan\u0131yor. Bu yap\u0131, di\u011fer karekod yap\u0131lardan farkl\u0131 oldu\u011fu, \u00f6ncesi ve sonras\u0131n\u0131 takip etti\u011fini i\u00e7in kesinlikle araya farkl\u0131 bir karekodun girmesine izin vermeyecek yap\u0131dad\u0131r. Bu karekod sayesinde a\u015f\u0131n\u0131n nerede oldu\u011funu, kimin ne zaman nereye ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131, so\u011fuk zincir durumunu, Bakanl\u0131\u011f\u0131n a\u015f\u0131s\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131 gibi verileri de takip edebiliyoruz. Bu kontroller yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in sak\u0131ncal\u0131 bir a\u015f\u0131n\u0131n vatanda\u015f\u0131m\u0131za uygulanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Sistem buna izin vermeyecektir.&#8221;<\/p>\n<h3>&#8220;Bir risk s\u00f6z konusu olursa a\u015f\u0131 imha edilir&#8221;<\/h3>\n<p>Yamano\u011flu, a\u015f\u0131 uygulanmadan \u00f6nce herhangi bir s\u0131k\u0131nt\u0131 ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 takdirde bundan anl\u0131k olarak haberdar olduklar\u0131n\u0131n alt\u0131n\u0131 \u00e7izerek, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n<p>&#8220;Genellikle risk, ta\u015f\u0131ma ve depolama s\u0131ras\u0131nda s\u0131cakl\u0131kla ilgilidir. S\u0131cakl\u0131k 2 derecenin alt\u0131na d\u00fc\u015fme ve 8 derecenin \u00fcst\u00fcne \u00e7\u0131kma meyline girdi\u011finde, sistem farkl\u0131 algoritmalar ile bunun olabilece\u011fini \u00f6ng\u00f6r\u00fcyor ve kullan\u0131c\u0131ya bunu d\u00fczeltmesi i\u00e7in 1 saat kadar s\u00fcre tan\u0131yor. Ola ki bu 1 saat i\u00e7inde kullan\u0131c\u0131ya ula\u015f\u0131lamad\u0131 veya kullan\u0131c\u0131 ilgili birime ula\u015fmakta zorluk \u00e7ekti, \u00f6rne\u011fin k\u0131\u015f oldu\u011fu i\u00e7in yol kapand\u0131, b\u00f6yle bir durum s\u00f6z konusu oldu. B\u00f6yle bir durumda sistem, o birimde bulunan a\u015f\u0131lar\u0131 &#8216;kullan\u0131lamaz, \u015f\u00fcpheli&#8217; forma getirir. Daha sonra \u00fcst birimdeki komisyon arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla detayl\u0131 inceleme yap\u0131l\u0131r. Di\u011fer kay\u0131t cihazlar\u0131ndan a\u015f\u0131n\u0131n ka\u00e7 saat, nerede kald\u0131\u011f\u0131 gibi veriler toplan\u0131r, tutanak alt\u0131na al\u0131n\u0131r. Bu veriler de\u011ferlendirildikten sonra gerekiyorsa a\u015f\u0131 imha edilir. G\u00fcvenmedi\u011fimiz, \u015f\u00fcphe duydu\u011fumuz bir a\u015f\u0131y\u0131 asla sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir insana uygulamay\u0131z. \u015e\u00fcphemiz varsa o a\u015f\u0131y\u0131 kesinlikle imha edilmesi i\u00e7in ay\u0131r\u0131r\u0131z.&#8221;<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye&#8217;de bu zamana kadar yap\u0131lan yat\u0131r\u0131mlarla olu\u015fturulan mevcut sa\u011fl\u0131k alt yap\u0131s\u0131n\u0131n, Kovid-19 a\u015f\u0131lar\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131 i\u00e7in de uygun oldu\u011funu ifade eden Yamano\u011flu, evinde a\u015f\u0131lanacaklar i\u00e7in de a\u015f\u0131lar\u0131n, gezici sa\u011fl\u0131k hizmeti veren aile hekimleri taraf\u0131ndan a\u015f\u0131 nakil kaplar\u0131 ile ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydetti.<\/p>\n<p>Yamano\u011flu, a\u015f\u0131 nakil kaplar\u0131n\u0131n da a\u015f\u0131lar\u0131 en az 8 saat boyunca bozulmaktan korudu\u011funa dikkati \u00e7ekerek, &#8220;Gezici sa\u011fl\u0131k hizmetlerinde, aile hekimlerimiz a\u015f\u0131lar\u0131 dolaptan karekodu okutarak bu a\u015f\u0131 nakil kaplar\u0131na aktar\u0131yor. Daha sonra ilgili yere giderek uygulamay\u0131 yapabiliyor. E\u011fer a\u015f\u0131, a\u015f\u0131 nakil kab\u0131nda unutulursa sistem otomatik olarak 8 saat sonra bu a\u015f\u0131y\u0131 kullan\u0131lamaz duruma getiriyor.&#8221; bilgisini payla\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye&#8217;nin a\u015f\u0131lamay\u0131 daha h\u0131zl\u0131 yapacak alt yap\u0131s\u0131n\u0131n bulundu\u011funa i\u015faret eden Yamano\u011flu, &#8220;Unutmamam\u0131z gereken bir durum var. \u015eu anda pandemi d\u00f6nemindeyiz, bu d\u00f6nemde dikkate almam\u0131z gereken sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 korumak ad\u0131na maske ve mesafe kural\u0131na riayet etmek. Bu nedenle y\u0131\u011f\u0131lmalar\u0131 engellemek i\u00e7in randevulu sistem olu\u015fturuldu. Randevu kapasitesini dilersek art\u0131rabiliriz fakat \u00f6nceli\u011fimiz kesinlikle insanlar\u0131n \u00f6nce hastalanmamas\u0131, zarar g\u00f6rmemesi \u00fczerine kurulu. Yoksa a\u015f\u0131 kapasitesi olarak, say\u0131 olarak \u00e7ok daha y\u00fcksek seviyelere ula\u015fabilecek durumday\u0131z.&#8221; de\u011ferlendirmesinde bulundu.<\/p>\n<p>Kaynak: AA<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>A\u015f\u0131lama s\u00fcrecinde Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 b\u00fcnyesinde 70 bini a\u015fk\u0131n personel g\u00f6rev al\u0131yor. \u00dclke genelindeki 10 binden&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,30,17438],"tags":[],"class_list":["post-69874","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-saglik","category-teknoloji","category-yasam"],"views":397,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/69874","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=69874"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/69874\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":69876,"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/69874\/revisions\/69876"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=69874"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=69874"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=69874"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}