{"id":70001,"date":"2021-02-21T13:31:04","date_gmt":"2021-02-21T10:31:04","guid":{"rendered":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/?p=70001"},"modified":"2021-02-21T13:31:04","modified_gmt":"2021-02-21T10:31:04","slug":"uzay-alaninda-turkiyede-10-yilda-10-bin-uzman-hedefleniyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/uzay-alaninda-turkiyede-10-yilda-10-bin-uzman-hedefleniyor\/","title":{"rendered":"Uzay alan\u0131nda T\u00fcrkiye&#8217;de 10 y\u0131lda 10 bin uzman hedefleniyor"},"content":{"rendered":"<h4>T\u00fcrkiye Uzay Ajans\u0131 Ba\u015fkan\u0131 Y\u0131ld\u0131r\u0131m, &#8220;Uzay istasyonuna gidecek ki\u015fi, bu sene i\u00e7inde belirlenecek, 2023 sonunda da T\u00fcrk bilim insan\u0131n\u0131 Uluslararas\u0131 Uzay \u0130stasyonu\u2019na g\u00f6ndermi\u015f olaca\u011f\u0131z, orada 10 g\u00fcn kalacak.&#8221; dedi.<\/h4>\n<p><strong>T\u00fcrkiye Uzay Ajans\u0131\u00a0<\/strong>(<strong>TUA<\/strong>) Ba\u015fkan\u0131\u00a0<strong>Serdar H\u00fcseyin Y\u0131ld\u0131r\u0131m<\/strong>,\u00a0<strong>Milli Uzay Program\u0131<\/strong>&#8216;ndaki hedeflere ula\u015fmada insan kayna\u011f\u0131n\u0131n \u00f6nemine dikkati \u00e7ekerek, &#8220;Uzay alan\u0131nda 10 y\u0131l i\u00e7inde en az 10 bin uzmana \u00e7\u0131kmam\u0131z laz\u0131m.&#8221; dedi.<\/p>\n<p>Y\u0131ld\u0131r\u0131m, AA muhabirlerine yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, Cumhurba\u015fkan\u0131 Recep Tayyip Erdo\u011fan taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131klanan Milli Uzay Program\u0131&#8217;nda birinci hedef olan Ay g\u00f6revi kapsam\u0131nda ate\u015flenecek milli ve \u00f6zg\u00fcn hibrit roketin yap\u0131m\u0131 i\u00e7in Delta V firmas\u0131n\u0131n 3 y\u0131ld\u0131r \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye&#8217;nin, uydu kabiliyetleri dolay\u0131s\u0131yla uzay arac\u0131 yap\u0131m\u0131nda s\u0131k\u0131nt\u0131 ya\u015famayaca\u011f\u0131n\u0131 ifade eden Y\u0131ld\u0131r\u0131m, motora monte edilecek uzay arac\u0131n\u0131n i\u00e7inde baz\u0131 faydal\u0131 y\u00fckler olaca\u011f\u0131n\u0131 dile getirdi.<\/p>\n<p>Y\u0131ld\u0131r\u0131m, Ay&#8217;a yolculuk ve sert ini\u015f esnas\u0131nda birtak\u0131m \u00f6l\u00e7\u00fcmlerin yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131, foto\u011fraflar\u0131n \u00e7ekilece\u011fini belirterek, uzay arac\u0131na neler konulmas\u0131 gerekti\u011fi konusunda bilim insanlar\u0131yla konu\u015fuldu\u011funu anlatt\u0131.<\/p>\n<p>Uzay arac\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k 2 ton a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 olmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rd\u00fcklerini vurgulayan Y\u0131ld\u0131r\u0131m, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n<p>&#8220;Bu uzay arac\u0131m\u0131zla 2023 sonunda Ay&#8217;a ula\u015faca\u011f\u0131z. Uzay arac\u0131m\u0131z\u0131n Ay&#8217;dan d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc olmayacak. Kendi imkanlar\u0131m\u0131z, kendi arac\u0131m\u0131z, kendi motorumuz ve kendi teknolojimizle ilk 10 senelik uzay program\u0131m\u0131zda insanl\u0131 bir u\u00e7u\u015f yok. Zaten d\u00fcnyada insanl\u0131 u\u00e7u\u015f yapan 3 \u00fclke ABD, Rusya ve \u00c7in. Di\u011fer \u00fclkeler de kendi uzay insanlar\u0131n\u0131, bu \u00fc\u00e7 \u00fclkenin imkanlar\u0131yla g\u00f6nderiyor. Uzaya insan g\u00f6ndermek \u00e7ok zor, \u00e7ok riskli, y\u00fcksek teknoloji ve tecr\u00fcbe isteyen bir konu. Biz daha bir\u00e7ok \u015feyi ilk defa yapaca\u011f\u0131z. Dolay\u0131s\u0131yla Ay&#8217;a veya herhangi bir g\u00f6k cismine insan g\u00f6ndermemiz s\u00f6z konusu de\u011fil.&#8221;<\/p>\n<p>Uzay arac\u0131n\u0131n 2023&#8217;te &#8220;yumu\u015fak\u00e7a \u00e7arpma sert\u00e7e inme&#8221; \u015feklinde yatay bir \u015fekilde Ay&#8217;a \u00e7arparak inece\u011fini s\u00f6yleyen Y\u0131ld\u0131r\u0131m, hedeflerinin, uzay arac\u0131n\u0131n Ay&#8217;a ula\u015fmas\u0131 ve ula\u015fana kadarki s\u00fcreci y\u00f6neterek veri toplamak oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi.<\/p>\n<p>Y\u0131ld\u0131r\u0131m, 2028&#8217;deki hedefin Ay&#8217;a yumu\u015fak ini\u015f oldu\u011funa i\u015faret ederek, &#8220;Bunu yapabilmek i\u00e7in ilk defa yapaca\u011f\u0131m\u0131z \u015feyi, tek seferde yapmak riskli oldu\u011fundan 2023 hedefinde bunun bir\u00e7ok etab\u0131n\u0131 denemi\u015f olaca\u011f\u0131z. Mesela roket ate\u015flemeyi deneyece\u011fiz, yol boyunca ara\u00e7la haberle\u015fmeyi, onu kontrol etmeyi, Ay&#8217;a ula\u015ft\u0131rmay\u0131 deneyece\u011fiz. Bunlar\u0131 \u00f6l\u00e7m\u00fc\u015f ve tecr\u00fcbe etmi\u015f olaca\u011f\u0131z. Toplayaca\u011f\u0131m\u0131z verilerin \u00fclkemize aktar\u0131lmas\u0131, i\u015flenmesi hepsi \u00f6nemli. Yer istasyonlar\u0131n\u0131n buna g\u00f6re yaz\u0131l\u0131mlar\u0131n\u0131n uyumlu bir \u015fekilde haz\u0131rlanmas\u0131 gibi konular bize tecr\u00fcbe kazand\u0131racak. Dolay\u0131s\u0131yla Ay&#8217;dan herhangi bir \u015fey al\u0131p d\u00f6nmek s\u00f6z konusu de\u011fil.&#8221; de\u011ferlendirmesinde bulundu.<\/p>\n<h3>&#8220;Anteni s\u0131f\u0131rdan kuraca\u011f\u0131z&#8221;<\/h3>\n<p>T\u00fcrkiye&#8217;deki yer istasyonlar\u0131n\u0131n yak\u0131n y\u00f6r\u00fcngedeki uydular\u0131 kontrol etmek i\u00e7in dizayn edildi\u011fini anlatan Y\u0131ld\u0131r\u0131m, &#8220;Bize daha b\u00fcy\u00fck \u00e7apl\u0131 anten gerekiyor. 13 metre \u00e7ap\u0131nda anteni s\u0131f\u0131rdan kuraca\u011f\u0131z ve haberle\u015fme i\u00e7in onu kullanaca\u011f\u0131z.&#8221; diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p>Y\u0131ld\u0131r\u0131m, uzaya T\u00fcrk vatanda\u015f\u0131 g\u00f6nderme hedefine de\u011finerek, &#8220;Hedefimiz d\u00fcnyan\u0131n 400 kilometre yak\u0131n y\u00f6r\u00fcngesinde dola\u015fan ve bilim merkezi olarak g\u00f6rev yapan Uluslararas\u0131 Uzay \u0130stasyonu&#8217;na T\u00fcrk bilim insan\u0131n\u0131 g\u00f6ndermek. Uluslararas\u0131 Uzay \u0130stasyonu, bilim merkezi olarak da g\u00f6rev yap\u0131yor. D\u00fcnyan\u0131n \u00e7e\u015fitli \u00fclkelerinden 560&#8217;\u0131n \u00fczerinde insan uzaya \u00e7\u0131kt\u0131. Bunlar\u0131n yakla\u015f\u0131k yar\u0131s\u0131, uzay istasyonuna gitti. Orada bilimsel deneyler yap\u0131yorlar, tecr\u00fcbe kazan\u0131yorlar, birtak\u0131m sistemleri deniyorlar ve geli\u015fme sa\u011flan\u0131yor.&#8221; ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n<p>Yer \u00e7ekimsiz ortamda ihtiya\u00e7 duyulan deneylerin yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 aktaran Y\u0131ld\u0131r\u0131m, &#8220;Bizim de bu tip deneylere ihtiyac\u0131m\u0131z var. \u00c7ok say\u0131da bilim insan\u0131m\u0131z, orada yap\u0131lmas\u0131 gereken deneyler konusunda bize m\u00fcracaat edecek. Biz bunlar aras\u0131ndan se\u00e7ece\u011fiz. Gidecek astronotumuz, Uluslararas\u0131 Uzay \u0130stasyonu&#8217;nda 10 g\u00fcn kalacak.&#8221; dedi.<\/p>\n<p>Y\u0131ld\u0131r\u0131m, bunun bir bilim misyonu oldu\u011funa dikkati \u00e7ekerek, T\u00fcrk bilim insan\u0131n\u0131n da uzaya \u00e7\u0131kmas\u0131 konusunda yeti\u015fmesi gerekti\u011fini bildirdi.<\/p>\n<h3>&#8220;Se\u00e7im s\u00fcrecinin 3-6 ayda tamamlanmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcyoruz&#8221;<\/h3>\n<p>Uluslararas\u0131 i\u015f birlikleri \u00e7er\u00e7evesinde T\u00fcrk bilim insan\u0131n\u0131n g\u00f6nderilece\u011fini anlatan Y\u0131ld\u0131r\u0131m, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n<p>&#8220;Biz, T\u00fcrk bayra\u011f\u0131n\u0131n orada bulunmas\u0131n\u0131 istiyoruz. Bilim insan\u0131m\u0131z\u0131n uzay istasyonuna giderek, belli deneyleri yaparak, \u00fclkemize d\u00f6nmesini arzu ediyoruz. Hangi \u00fclkeyle anla\u015f\u0131rsak, o \u00fclke e\u011fitim verecek. \u00d6ncesinde \u00f6n se\u00e7im yapaca\u011f\u0131z, belli kriterleri sa\u011flayan adaylar aras\u0131ndan yedekli olarak 2 ya da 3 ki\u015fiye e\u011fitim ald\u0131raca\u011f\u0131z. En ba\u015far\u0131l\u0131 olan aday\u0131m\u0131z\u0131, Uluslararas\u0131 Uzay \u0130stasyonu&#8217;na g\u00f6nderece\u011fiz. Bu konuda Rusya ve ABD ile g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcl\u00fcyor. Se\u00e7im s\u00fcrecinin 3-6 ayda tamamlanmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcyoruz. Uzay istasyonuna gidecek ki\u015fi, bu sene i\u00e7inde belirlenecek, 2023 sonunda da T\u00fcrk bilim insan\u0131n\u0131 Uluslararas\u0131 Uzay \u0130stasyonu&#8217;na g\u00f6ndermi\u015f olaca\u011f\u0131z.&#8221;<\/p>\n<h3>&#8220;Uzay liman\u0131 i\u015fletmesi hem teknolojik hem ticari hedef&#8221;<\/h3>\n<p>Milli Uzay Program\u0131&#8217;ndaki &#8220;uzaya eri\u015fim ve uzay liman\u0131 i\u015fletmesi&#8221; hedefinin do\u011fru anla\u015f\u0131lmas\u0131 gerekti\u011finin ifade eden Y\u0131ld\u0131r\u0131m, bunun hem teknolojik hem de ticari bir hedef oldu\u011funu vurgulad\u0131.<\/p>\n<p>Roketin uzaya, T\u00fcrkiye&#8217;den f\u0131rlat\u0131labilece\u011fine ancak \u00fclkenin i\u00e7inde bulundu\u011fu co\u011frafi konum nedeniyle bunun belli k\u0131s\u0131tlamalarla ger\u00e7ekle\u015ftirilebilece\u011fine i\u015faret eden Y\u0131ld\u0131r\u0131m, &#8220;Co\u011frafi konumumuz, ticari rekabet i\u00e7in elveri\u015fli de\u011fil. Ticari f\u0131rlatma sistemi geli\u015ftirerek, ticari zihniyetle i\u015fletilen uzay liman\u0131 T\u00fcrkiye&#8217;de olursa, d\u00fcnyayla rekabet edemez.&#8221; diye konu\u015ftu.<\/p>\n<h3>&#8220;F\u0131rlatma yeri Ekvator&#8217;a yak\u0131n olmal\u0131&#8221;<\/h3>\n<p>Y\u0131ld\u0131r\u0131m, rekabet i\u00e7in f\u0131rlatma yerinin Ekvator \u00fczerinde ya da ona \u00e7ok yak\u0131n olmas\u0131 gerekti\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izerek, bu \u015fekilde hem d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6n\u00fc\u015f h\u0131z\u0131 ve y\u00f6n\u00fcnden \u00e7ok iyi istifade edilebildi\u011fini, en az maliyetle uzaya \u00e7\u0131k\u0131labildi\u011fini hem de her a\u00e7\u0131dan f\u0131rlatma imkan\u0131 sa\u011fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>Gerekli \u015fartlara uyan yerlere ili\u015fkin g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin devam etti\u011fini anlatan Y\u0131ld\u0131r\u0131m, &#8220;Birden fazla \u00fclkenin ilgisi var. M\u00fc\u015fterek uluslararas\u0131 i\u015f birli\u011fiyle gerekirse birden fazla \u00fclkeyle bir araya gelerek uzay liman\u0131n\u0131 ticari maksatla i\u015fletmeyi program\u0131m\u0131za ald\u0131k.&#8221; ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n<h3>&#8220;\u0130nsan kayna\u011f\u0131 gerekli&#8221;<\/h3>\n<p>TUA&#8217;n\u0131n b\u00fct\u00e7esine ili\u015fkin ele\u015ftirilere de de\u011finen Y\u0131ld\u0131r\u0131m, devletin verdi\u011fi b\u00fct\u00e7enin 38 milyon lira oldu\u011funu, T\u00fcrkiye i\u00e7inden bir\u00e7ok kurumdan ald\u0131klar\u0131 katk\u0131 paylar\u0131yla b\u00fct\u00e7elerinin y\u0131ll\u0131k 50 milyon dolara yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Y\u0131ld\u0131r\u0131m, &#8220;Bizim b\u00fct\u00e7emizin d\u0131\u015f\u0131nda projelerin ayr\u0131 b\u00fct\u00e7eleri olacak. 10 senelik programdan bahsediyoruz, bir seferde verilecek paralar de\u011fil. Peyderpey belli takvimlerde \u00f6denecek. T\u00fcrkiye bunu yapmaya muktedirdir.&#8221; dedi.<\/p>\n<p>Milli Uzay Program\u0131&#8217;n\u0131n a\u00e7\u0131klanmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan bir\u00e7ok \u00fclkenin ortak \u00e7al\u0131\u015fmak i\u00e7in kendileriyle irtibata ge\u00e7ti\u011fini aktaran Y\u0131ld\u0131r\u0131m, esas eksikli\u011fin insan kayna\u011f\u0131 oldu\u011funu belirtti.<\/p>\n<p>Y\u0131ld\u0131r\u0131m, yurt d\u0131\u015f\u0131ndaki T\u00fcrk as\u0131ll\u0131 bilim insanlar\u0131ndan istifade edilmesi gerekti\u011fine dikkati \u00e7ekerek, &#8220;Uzay alan\u0131nda 10 y\u0131l i\u00e7inde en az 10 bin uzmana \u00e7\u0131kmam\u0131z laz\u0131m.&#8221; ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n<h3>&#8220;\u00d6zel sekt\u00f6r\u00fcn projelerde yer almalar\u0131n\u0131 sa\u011flayaca\u011f\u0131z&#8221;<\/h3>\n<p>\u00d6zel sekt\u00f6r\u00fcn, hedeflerine ula\u015fmada \u00e7ok \u00f6nemli oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Y\u0131ld\u0131r\u0131m, bu konuda hem k\u00fcmelenmeleri hem de \u015firketleri ziyaret etti\u011fini, s\u0131k\u0131 bir ili\u015fki i\u00e7inde olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>Y\u0131ld\u0131r\u0131m, \u00f6zel sekt\u00f6rden bir\u00e7ok \u015firketin, uzay \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na ilgi duyaca\u011f\u0131na ve ellerini ta\u015f\u0131n alt\u0131na koyacaklar\u0131na inand\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek, &#8220;Biz de maddi, teknoloji ve bilgi deste\u011fi verece\u011fiz. Bu projelerde yer almalar\u0131n\u0131 sa\u011flayaca\u011f\u0131z.&#8221; diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p>Kaynak: AA<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcrkiye Uzay Ajans\u0131 Ba\u015fkan\u0131 Y\u0131ld\u0131r\u0131m, &#8220;Uzay istasyonuna gidecek ki\u015fi, bu sene i\u00e7inde belirlenecek, 2023 sonunda&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[100,30,17438],"tags":[],"class_list":["post-70001","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gundem","category-teknoloji","category-yasam"],"views":295,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/70001","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=70001"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/70001\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":70003,"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/70001\/revisions\/70003"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=70001"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=70001"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=70001"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}