{"id":70536,"date":"2021-10-16T17:24:57","date_gmt":"2021-10-16T14:24:57","guid":{"rendered":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/?p=70536"},"modified":"2021-10-16T17:24:57","modified_gmt":"2021-10-16T14:24:57","slug":"yapay-zekanin-olumsuz-kullanimi-adalet-anlayisini-zedeleyebiliyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/yapay-zekanin-olumsuz-kullanimi-adalet-anlayisini-zedeleyebiliyor\/","title":{"rendered":"Yapay zekan\u0131n olumsuz kullan\u0131m\u0131 adalet anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 zedeleyebiliyor"},"content":{"rendered":"<h4>Do\u00e7. Dr. Faik Tanr\u0131kulu, yapay zekan\u0131n olumsuz kullan\u0131m\u0131 ile ilgili, &#8220;Bu teknolojilerin de\u011ferlendirmelerine ba\u011fl\u0131 olarak insanlar\u0131n \u015f\u00fcpheli kabul edilmesi adalet anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 zedeleyebiliyor.&#8221; ifadesinde bulundu.<\/h4>\n<p>\u0130stanbul Medipol \u00dcniversitesi \u0130nsan ve Toplum Bilimleri Fak\u00fcltesi \u00d6\u011fretim \u00dcyesi\u00a0<strong>Do\u00e7. Dr. Faik Tanr\u0131kulu<\/strong>, yapay zekan\u0131n olumsuz kullan\u0131m\u0131 ile ilgili, &#8220;Bu teknolojilerin de\u011ferlendirmelerine ba\u011fl\u0131 olarak insanlar\u0131n \u015f\u00fcpheli kabul edilmesi adalet anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 zedeleyebiliyor.&#8221; dedi.<\/p>\n<p>Yapay zeka teknolojileri e\u011fitimden sa\u011fl\u0131\u011fa, g\u00fcvenlikten e\u011flenceye kadar hayat\u0131n her alan\u0131ndan kullan\u0131m alanlar\u0131n\u0131 h\u0131zla geni\u015fletiyor. \u00d6zellikle tekrar eden ve rutin i\u015flerde getirdikleri kolayl\u0131kla i\u015f hayat\u0131nda merkezi bir rol oynamaya ba\u015flayan yapay zeka teknolojileri, g\u00fcvenlik gerek\u00e7eleri ile \u00f6zel hayat\u0131n gizlili\u011fi gibi konularda ise endi\u015felere sebep oluyor.<\/p>\n<p>\u0130stanbul Medipol \u00dcniversitesi \u0130nsan ve Toplum Bilimleri Fak\u00fcltesi \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Do\u00e7. Dr. Faik Tanr\u0131kulu, AA muhabirine, son d\u00f6nemde yapay zekan\u0131n olumsuz kullan\u0131m\u0131 sorunu ile ilgili g\u00f6r\u00fc\u015flerini payla\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>\u0130ktidarlar\u0131n hem sens\u00f6rler hem de algoritmalar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla s\u00fcrekli farkl\u0131 noktalar\u0131 takip edebildi\u011fini belirten Tanr\u0131kulu, &#8220;Bu konuda yeni teknolojileri kullanan \u00fclkelerin ba\u015f\u0131nda \u00c7in geliyor. \u00c7in h\u00fck\u00fcmeti bu s\u00fcre\u00e7te insanlar\u0131n ak\u0131ll\u0131 telefonlar\u0131n\u0131 yak\u0131ndan izlemi\u015f, y\u00fcz milyonlarca\u00a0<strong>y\u00fcz\u00fc tan\u0131yan<\/strong>\u00a0kameralar\u0131 kullanmaktan ka\u00e7\u0131nmam\u0131\u015ft\u0131. Hatta insanlar\u0131n v\u00fccut s\u0131cakl\u0131klar\u0131n\u0131,\u00a0<strong>t\u0131bbi durumlar\u0131n\u0131 kontrol etmeye<\/strong>\u00a0ve bildirmeye zorlam\u0131\u015ft\u0131. Bu kapsamda \u00fclkelerin hem ulusal g\u00fcvenlik hem de s\u0131n\u0131r y\u00f6netimi konusunda bu teknolojileri kullanmas\u0131 insan haklar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan endi\u015fe verici olabiliyor. Zira yapay zek\u00e2 ara\u00e7lar\u0131 gerek insanlar\u0131n profilini \u00e7\u0131kararak artan su\u00e7 ve ter\u00f6rist faaliyet alanlar\u0131n\u0131 belirleyebilmek i\u00e7in sosyal medya g\u00f6nderilerini, seyahat kay\u0131tlar\u0131n\u0131 ve su\u00e7 istatistiklerini cezai muahede i\u00e7in kullanabiliyor. Bu teknolojilerin de\u011ferlendirmelerine ba\u011fl\u0131 olarak insanlar\u0131n \u015f\u00fcpheli kabul edilmesi adalet anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 zedeleyebiliyor.&#8221; \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n<h3>Myanmar&#8217;daki \u015fiddet olaylar\u0131n\u0131n artmas\u0131nda yapay zekan\u0131n rol\u00fc<\/h3>\n<p>\u0130nsan Haklar\u0131 \u0130zleme \u00d6rg\u00fct\u00fc&#8217;n\u00fcn Myanmar\u2019\u0131n askeri cuntas\u0131n\u0131n arananlar listesini y\u00fcz ve plaka tan\u0131ma sistemiyle \u00c7inli teknoloji \u015firketi taraf\u0131ndan sa\u011flanmas\u0131n\u0131 ele\u015ftirdi\u011fini belirten Tanr\u0131kulu, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc:<\/p>\n<p>&#8220;Ayr\u0131ca 20018 y\u0131l\u0131nda Facebook\u2019un kulland\u0131\u011f\u0131 yapay zek\u00e2 algoritmalar belirli bir s\u00fcre sonra \u015fiddet i\u00e7erikli sayfalar \u00f6nermeye ba\u015flamas\u0131 teknolojinin olumsuz kullan\u0131m\u0131n\u0131 g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne getirdi. Guardian gazetesinin bir rapora dayand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 haberde, Facebook Myanmar\u2019daki darbe protestocular\u0131na kar\u015f\u0131 \u015fiddeti te\u015fvik eden payla\u015f\u0131mlar\u0131 platformun k\u00f6t\u00fcye kullanmas\u0131n\u0131 k\u0131s\u0131tlama s\u00f6z\u00fc vermesine ra\u011fmen kald\u0131rmad\u0131. Global Witness hak grubu, Facebook \u00f6neri algoritmas\u0131n\u0131n kullan\u0131c\u0131lar\u0131 \u015firket politikalar\u0131n\u0131 ihlal eden i\u00e7eri\u011fi g\u00f6r\u00fcnt\u00fclemeye devam etti\u011fini tespit etti. Ayr\u0131ca \u015firketin k\u00fcf\u00fcrl\u00fc i\u00e7erik bar\u0131nd\u0131ran asker yanl\u0131s\u0131 sayfa \u00f6nerdi\u011fini ortaya \u00e7\u0131kard\u0131. Bu nedenle Myanmar\u2019da ve Etiyopya\u2019daki etnik \u00e7at\u0131\u015fma da \u015fiddetin artmas\u0131nda bu platformun etkisi oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Myanmar\u2019da n\u00fcfusun yar\u0131s\u0131n\u0131 Facebook\u2019u aktif kullan\u0131yor. Dolay\u0131s\u0131yla etkili olan bu platformun manip\u00fclasyon ve etkile\u015fim politikalar\u0131n\u0131 yapay zek\u00e2 teknoloji ile yap\u0131yor olmas\u0131 \u00f6nemli. \u015eirket yetkilileri k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul ederek hatas\u0131n\u0131 kabul etmi\u015fti.&#8221;<\/p>\n<h3>Veri setleri ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa ve \u0131rksal \u00f6nyarg\u0131lara sebep olabiliyor<\/h3>\n<p>Yapay zeka destekli teknolojinin olu\u015fturabilece\u011fi tehlikelere kar\u015f\u0131 uluslararas\u0131 \u00f6rg\u00fctlerin de harekete ge\u00e7ti\u011fine de\u011finen Tanr\u0131kulu, &#8220;Birle\u015fmi\u015f Milletler (BM) \u0130nsan Haklar\u0131 Konseyinin yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 raporda, bu teknolojinin ba\u015fta profil olu\u015fturma, otomatik karar vermek ve makine \u00f6\u011frenimi dahil bir\u00e7ok \u00f6zelli\u011fi ile insan haklar\u0131 risklerini analiz etti\u011fini bildiriyor. Komiser Bachelet bu durumu felaket olarak yorumluyor. Raporun dikkati \u00e7eken y\u00f6n\u00fc ise bu teknolojide kullan\u0131lan veri setlerinin hem ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa hem de \u0131rksal ve etnik \u00f6nyarg\u0131lar\u0131 tetikleyecek sorunlara neden olaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131kl\u0131yor.&#8221; diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p>Tanr\u0131kulu, yapay zekan\u0131n ma\u011fduriyetlere sebep olmadan kullan\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yap\u0131lmas\u0131 gerekenlere dair detaylar vererek, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc:<\/p>\n<p>&#8220;Sonu\u00e7 olarak, yapay zek\u00e2 teknolojisi g\u00fcn\u00fcm\u00fcz d\u00fcnyas\u0131nda hayat\u0131 kolayla\u015ft\u0131ran imkanlar olu\u015fturdu\u011fu gibi insan haklar\u0131 ihlallerini g\u00f6rmemezlikten gelmek do\u011fru bir yakla\u015f\u0131m olmaz. Bu y\u00f6n\u00fcyle \u00fclkelerin ve karar vericilerin bu konuda daha fazla \u015feffaf, adil de\u011ferlendirme ve yapay zekan\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131n etkileri hususunda daha a\u00e7\u0131k olmal\u0131. Konunun uzmanlar\u0131 bu konuda uluslararas\u0131 bir eylem plan\u0131n\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde. Tam bu noktada bu teknolojilerin kullan\u0131m\u0131n\u0131 k\u0131s\u0131tlamadan ziyade, bu alanda \u00e7al\u0131\u015fan \u015firketlerin uluslararas\u0131 hukuk normlar\u0131na uymas\u0131 ve denetlenebiliyor olmas\u0131 ba\u015fl\u0131ca \u00f6nemli hususlardan. Ancak ilk olarak g\u00fcn\u00fcm\u00fcz \u015fartlar\u0131na teknoloji ile geli\u015fen bu platformlar\u0131n \u00fclkeler ve akt\u00f6rler taraf\u0131ndan tarafs\u0131zca ele al\u0131nmas\u0131 ve mevzuat\u0131n olu\u015fmas\u0131 gerekiyor. Bu durumda yapay zekan\u0131n idari ve hukuki mekanizmalar\u0131 ve uygulamalar\u0131 gelecekte \u00fclkelerin daha \u00e7ok g\u00fcndeminde olacak.&#8221;<\/p>\n<p>Kaynak: AA<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Do\u00e7. Dr. Faik Tanr\u0131kulu, yapay zekan\u0131n olumsuz kullan\u0131m\u0131 ile ilgili, &#8220;Bu teknolojilerin de\u011ferlendirmelerine ba\u011fl\u0131 olarak&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,30,17438],"tags":[],"class_list":["post-70536","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-manset","category-teknoloji","category-yasam"],"views":283,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/70536","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=70536"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/70536\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":70538,"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/70536\/revisions\/70538"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=70536"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=70536"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=70536"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}