{"id":77454,"date":"2024-12-02T08:47:01","date_gmt":"2024-12-02T05:47:01","guid":{"rendered":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/?p=77454"},"modified":"2024-12-02T08:47:01","modified_gmt":"2024-12-02T05:47:01","slug":"odtude-uretilen-aygit-cep-telefonlarinin-sarj-suresini-bir-yila-cikarmayi-hedefliyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/odtude-uretilen-aygit-cep-telefonlarinin-sarj-suresini-bir-yila-cikarmayi-hedefliyor\/","title":{"rendered":"ODT\u00dc’de \u00fcretilen ayg\u0131t, cep telefonlar\u0131n\u0131n \u015farj s\u00fcresini bir y\u0131la \u00e7\u0131karmay\u0131 hedefliyor"},"content":{"rendered":"

ODT\u00dc ULTRAMEMS Ara\u015ft\u0131rma Laboratuvar\u0131nda “MEMS N\u00f6rist\u00f6r” projesi kapsam\u0131nda \u00fcretilen ayg\u0131t, teknolojik cihazlar\u0131n enerji t\u00fcketimini d\u00fc\u015f\u00fcrerek uzun \u00f6m\u00fcrl\u00fc kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak.<\/h4>\n

ODT\u00dc’l\u00fc ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n, insan beynindeki haf\u0131za ve i\u015flem birimlerinin birbirine entegre olmas\u0131ndan yola \u00e7\u0131karak geli\u015ftirdi\u011fi mikroelektromekanik sistemli (MEMS) n\u00f6rist\u00f6r ayg\u0131t\u0131, cep telefonlar\u0131n\u0131n \u015farj s\u00fcresini bir y\u0131la \u00e7\u0131karmay\u0131 hedefliyor.<\/p>\n

ODT\u00dc Elektrik ve Elektronik M\u00fchendisli\u011fi B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. Bar\u0131\u015f Bayram ve ayn\u0131 b\u00f6l\u00fcmde ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlisi olan Berre Vize, AA muhabirine, Sanayi ve Teknoloji Bakanl\u0131\u011f\u0131, Y\u00fcksek\u00f6\u011fretim Kurulu ve T\u00dcB\u0130TAK taraf\u0131ndan da desteklenen \u00fcniversitenin ULTRAMEMS Ara\u015ft\u0131rma Laboratuvar\u0131’nda geli\u015ftirdikleri “MEMS N\u00f6rist\u00f6r” isimli projelerine ili\u015fkin bilgi verdi.<\/p>\n

Bayram, 4 y\u0131lda geli\u015ftirdikleri, elektronik cihazlar\u0131n insan beynine benzer \u015fekilde bilgi i\u015fleyebilmesini sa\u011flayan “n\u00f6romorfik i\u015flemci bile\u015feni ayg\u0131t\u0131 MEMS n\u00f6rist\u00f6r\u00fc”n\u00fcn patent ba\u015fvuru s\u00fcrecinin, ODT\u00dc Teknoloji Transfer Ofisince y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ifade etti.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Yapt\u0131klar\u0131 literat\u00fcr ara\u015ft\u0131rmalar\u0131nda, beyin h\u00fccreleri ile y\u00fcksek enerji verimlili\u011fi sa\u011flayan sistemler aras\u0131nda benzerlik oldu\u011funu g\u00f6zlemlemelerinin ard\u0131ndan projeye ba\u015flad\u0131klar\u0131n\u0131 anlatan Bayram, ayg\u0131t\u0131n \u015fu an yerle\u015fik \u00fcretim s\u00fcre\u00e7leriyle tamamen uyumlu oldu\u011funu b\u00f6ylece k\u00fcresel firmalar taraf\u0131ndan h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde \u00fcr\u00fcne d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclebilece\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n

Prof. Dr. Bayram, “\u0130nsan beyni yakla\u015f\u0131k 25 watt enerji t\u00fcketiyor ve insan beyninin yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015flemleri en g\u00fcncel olan i\u015flemciyle yapacak olsak bu 25 megawata e\u015fit oluyor, yani daha fazla enerji t\u00fcketiyor.” dedi.<\/p>\n

Beyindeki enerji verimlili\u011fini sa\u011flayan en \u00f6nemli noktan\u0131n, haf\u0131za ve i\u015flemci biriminin birbirine entegresi oldu\u011funu belirten Bayram, bilgisayarlarda ise bilgiyi tutan haf\u0131za mod\u00fclleri ve bilgiyi i\u015fleyen i\u015flemci yap\u0131lar bulundu\u011funu kaydetti. Prof. Dr. Bayram, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n

“Dolay\u0131s\u0131yla bilgisayarlarda bilgi s\u00fcrekli haf\u0131za mod\u00fcl\u00fcnden i\u015flemciye geliyor, burada i\u015fleniyor ve tekrar mod\u00fcle gidiyor. Arada s\u00fcrekli bir bilgi transferi oldu\u011fu i\u00e7in bu da hem enerji t\u00fcketimini art\u0131r\u0131yor hem de gecikme olu\u015fturuyor. Bizim burada geli\u015ftirdi\u011fimiz n\u00f6romorfik i\u015flemcide ise haf\u0131za mod\u00fcl\u00fc ve i\u015flemci ayn\u0131 yap\u0131 i\u00e7erisinde. Dolay\u0131s\u0131yla daha az enerjiyle g\u00fcncel i\u015flemleri yapabiliyor. Mesela \u015fu an cep telefonlar\u0131m\u0131z\u0131 her g\u00fcn \u015farj etmemiz gerekiyor ama e\u011fer bunun i\u00e7erisindeki transist\u00f6rler (ak\u0131m\u0131n ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 kontrol eden sistem), MEMS n\u00f6rist\u00f6rler ile de\u011fi\u015ftirilirse o zaman cep telefonumuzu 1 y\u0131l boyunca hi\u00e7 \u015farj etmemiz gerekmeyecek.”<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Ki\u015fisel verilerin korunumu a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli kazan\u0131m olacak<\/h3>\n

Prof. Dr. Bayram, insanlar\u0131n cep telefonlar\u0131n\u0131 \u00e7ok aktif kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131, yapt\u0131klar\u0131 i\u015flemlerin, telefonlar\u0131n i\u00e7erisindeki i\u015flemcilerin yetersiz olmas\u0131ndan dolay\u0131 di\u011fer \u00fclkelerdeki sunucularla payla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, bunun sonucunda da ki\u015fisel verilerin korunmas\u0131nda riskler olu\u015ftu\u011funu anlatt\u0131.<\/p>\n

Gelecekte MEMS n\u00f6rist\u00f6rlerin cep telefonlar\u0131nda yer almas\u0131 durumunda, enerji t\u00fcketiminin \u00e7ok aza inece\u011fini, telefon i\u015flemlerinin di\u011fer \u00fclkelerdeki sunucularla payla\u015f\u0131lmadan, kendi kapasitesiyle lokal olarak yap\u0131labilece\u011fini aktaran Bayram, bunun ki\u015fisel verilerin korunumu a\u00e7\u0131s\u0131ndan da \u00e7ok \u00f6nemli bir kazan\u0131m sa\u011flanaca\u011f\u0131n\u0131 ifade etti.<\/p>\n

Mevcut yapay zeka sistemlerinde de transist\u00f6re dayal\u0131 bir donan\u0131m kullan\u0131lmas\u0131ndan dolay\u0131 enerji t\u00fcketiminin y\u00fcksek oldu\u011funu belirten Bayram, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n

“Enerji t\u00fcketimleri y\u00fcksek oldu\u011fu i\u00e7in mesela Google’\u0131n kurdu\u011fu sunucu merkezlerinde so\u011futma \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir problem. Onun i\u00e7in bunlar\u0131 genelde denize kuruyorlar, deniz suyuyla birlikte so\u011futal\u0131m diyorlar. Halbuki biz bu sunucular\u0131, n\u00f6romorfik i\u015flemcilerle yani bizim MEMS n\u00f6rist\u00f6r\u00fc kullanan sistemle yaparsak bunu denizde de\u011fil, \u00e7\u00f6lde bile kurabiliriz. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u0131s\u0131nma problemi diye bir \u015fey olmayacak. Enerji t\u00fcketiminin azalt\u0131lmas\u0131, performans\u0131n\u0131n y\u00fckselmesi dolay\u0131s\u0131yla d\u00fcnyan\u0131n \u0131s\u0131nmas\u0131 belki daha azalacak ve a\u011fa\u00e7lar\u0131n kesilmesine gerek kalmayacak, daha \u00e7evreci bir teknoloji diyebiliriz.”<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

D\u00fcnyan\u0131n \u00f6nde gelen \u015firketleriyle g\u00f6r\u00fc\u015fmeler yap\u0131lacak<\/h3>\n

Bayram, yerli ve milli MEMS n\u00f6rist\u00f6r bulu\u015fuyla sadece T\u00fcrkiye’de de\u011fil, d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda bir devrim olaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rd\u00fcklerini, bu konuda k\u00fcresel n\u00f6romorfik i\u015flemci alan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmalar yapan \u015firketlerle ileti\u015fime ge\u00e7eceklerini s\u00f6yledi.<\/p>\n

Prof. Dr. Bar\u0131\u015f Bayram, “Analog Devices ba\u015fta olmak \u00fczere HP, IBM, NVIDIA, Amazon ve Google ile bu g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri ger\u00e7ekle\u015ftirece\u011fiz. Ama bu bir ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131, yani ilk tohum diyebiliriz. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu d\u00fcnyadaki ilk MEMS n\u00f6rist\u00f6r. N\u00f6rist\u00f6r var ama bunlar karma\u015f\u0131k malzemeler kullan\u0131yorlar ve uzun s\u00fcreli kullan\u0131mlarda end\u00fcstriyel seviyede kullan\u0131labilir nitelikte \u00f6zellik g\u00f6steremiyorlar.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n

“\u00dclkemizin bu alanda lider konuma ula\u015fmas\u0131 i\u00e7in daha \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z”<\/h3>\n

ODT\u00dc Elektrik ve Elektronik M\u00fchendisli\u011fi B\u00f6l\u00fcm\u00fc Ara\u015ft\u0131rma G\u00f6revlisi Berre Vize de mevcut ayg\u0131tlar\u0131n, “g\u00fcvenilirlik, end\u00fcstriyel seviyede kullan\u0131m\u0131 ve mevcut t\u00fcmle\u015fik yar\u0131iletken mikro\u00fcretim s\u00fcre\u00e7leriyle uyumluluk” gibi alanlarda hen\u00fcz ihtiya\u00e7 duyulan a\u015famaya gelemedi\u011fini, ilk kez ortaya koyduklar\u0131 MEMS n\u00f6rist\u00f6r ayg\u0131t\u0131 ile bu alanlardaki ihtiyac\u0131 kar\u015f\u0131layabileceklerini s\u00f6yledi.<\/p>\n

Berre Vize, “MEMS n\u00f6rist\u00f6r daha h\u0131zl\u0131 ve verimli yapay zeka bilgi i\u015flem sistemleri sa\u011flayarak sa\u011fl\u0131k, finans ve ula\u015f\u0131m dahil olmak \u00fczere \u00e7e\u015fitli end\u00fcstrilerde devrim yaratma potansiyeline sahip. K\u00fcresel n\u00f6romorfik i\u015flemciler devriminin hen\u00fcz ba\u015f\u0131nda olmam\u0131za ra\u011fmen yerli ve milli bulu\u015fumuzla \u00fclkemizin bu alanda \u00f6nc\u00fc ve lider konuma ula\u015fmas\u0131na katk\u0131da bulunabilmek i\u00e7in daha \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z.” dedi.<\/p>\n

Kaynak: AA<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

ODT\u00dc ULTRAMEMS Ara\u015ft\u0131rma Laboratuvar\u0131nda “MEMS N\u00f6rist\u00f6r” projesi kapsam\u0131nda \u00fcretilen ayg\u0131t, teknolojik cihazlar\u0131n enerji t\u00fcketimini d\u00fc\u015f\u00fcrerek…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":77455,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,30,17438],"tags":[],"class_list":["post-77454","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-manset","category-teknoloji","category-yasam"],"views":31,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/77454","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=77454"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/77454\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":77456,"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/77454\/revisions\/77456"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/77455"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=77454"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=77454"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=77454"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}