AA muhabirinin derledi\u011fi bilgiye g\u00f6re, g\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e daha ula\u015f\u0131labilir olmas\u0131yla “8. k\u0131ta” olarak nitelendirilen Ay’a y\u00f6nelik ilgi giderek art\u0131yor. Gelecek 10 y\u0131lda planlanan 60’tan fazla g\u00f6revle Ay’da halihaz\u0131rda varl\u0131k g\u00f6steren akt\u00f6rlere yenilerinin eklenmesi bekleniyor.<\/p>\n
T\u00fcm bu akt\u00f6rlerin olu\u015fturaca\u011f\u0131 ve hedefledi\u011fi D\u00fcnya-Ay ekonomik b\u00f6lgesinin 2040’a kadar k\u00fcm\u00fclatif 150 milyar dolarl\u0131k hacme ula\u015faca\u011f\u0131 tahmin ediliyor. Bunun i\u00e7in de Ay’da kal\u0131c\u0131 varl\u0131k g\u00f6stermek ve ekonomik g\u00fc\u00e7 elde etmek amac\u0131yla ARTEMIS, Lunar Gateway, ILRS gibi programlarla planl\u0131 ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ortakl\u0131klar olu\u015fturuluyor.<\/p>\n
Uzaydaki kaynaklardan yararlan\u0131larak Ay’\u0131n \u00f6zellikle yak\u0131t ikmali konusunda bir \u00fcs olarak kullan\u0131lmas\u0131 ve b\u00f6ylece D\u00fcnya-Ay-derin uzay lojisti\u011finin m\u00fcmk\u00fcn k\u0131l\u0131nmas\u0131 hedefleniyor.<\/p>\n
Bu kapsamda T\u00fcrkiye’de de uzaya ba\u011f\u0131ms\u0131z eri\u015fim alan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmalar devam ediyor. T\u00fcrkiye, Milli Uzay Program\u0131 kapsam\u0131ndaki hedefleri do\u011frultusunda 2028’e kadar Ay’a ilk g\u00f6revin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi i\u00e7in haz\u0131rl\u0131k yaparken, gelecek d\u00f6nemde derin uzaya eri\u015fme tecr\u00fcbesini kazanmay\u0131 ama\u00e7l\u0131yor.<\/p>\n
Ayr\u0131ca T\u00fcrkiye, Ay ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 konusunda kendisini say\u0131l\u0131 \u00fclkeler aras\u0131na dahil edecek ve bilimsel kapasitesini g\u00fc\u00e7lendirecek \u00e7al\u0131\u015ftaylara da ev sahipli\u011fi yap\u0131yor.<\/p>\n
T\u00fcrkiye, gelecek d\u00f6nemde milli imkanlarla geli\u015ftirdi\u011fi itki sistemine sahip, kendi m\u00fchendislerinin ve bilim insanlar\u0131n\u0131n tasarlay\u0131p \u00fcretti\u011fi uzay arac\u0131yla Ay’a eri\u015fmeyi planl\u0131yor.<\/p>\n
Ay Program\u0131 kapsam\u0131nda “Ay teleskobu”ndan “Ay dar alan radyometresi cihaz\u0131”na, “radyasyon dozimetresi”nden “radyasyon kalorimetresi”ne hatta Ay y\u00fczeyini detayl\u0131 incelemeye imkan tan\u0131yacak “y\u00fcksek \u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcrl\u00fckl\u00fc video kameralara” kadar \u00e7ok say\u0131da teknoloji \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fmalara devam ediliyor.<\/p>\n
T\u00fcrkiye’nin Ay g\u00f6revinin bilimsel hedefleri \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. Ay’daki suyun k\u00f6kenini anlamak, buradaki yerel manyetosferlerin ayr\u0131nt\u0131l\u0131 yap\u0131s\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131rmak, Ay y\u00fczeyinde s\u0131cakl\u0131k da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 incelemek ve Ay ile D\u00fcnya y\u00f6r\u00fcngesindeki radyasyon ortam\u0131n\u0131n karakterize edilmesi hedefleniyor. Elde edilecek bilimsel bulgular ve bilgiler, sonraki Ay g\u00f6revlerinin planlanmas\u0131nda stratejik \u00f6nemde g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n
\u00d6te yandan geni\u015fleyen ve b\u00fcy\u00fcyen uzay ekonomisinden pay alman\u0131n yolu, Ay y\u00f6r\u00fcngesinde ve y\u00fczeyinde faal olmaktan ge\u00e7iyor. Ay y\u00f6r\u00fcngesine ve y\u00fczeyine kurulacak altyap\u0131larla bir Ay ekonomisinin temellerinin at\u0131lmas\u0131 da \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. Ay ekonomisinin olu\u015fmas\u0131nda “Ay’a ula\u015ft\u0131rma”, “Ay’a \u00f6zel veri” ve “Ay kaynaklar\u0131” olarak \u00fc\u00e7 temel unsur \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n
Milli Uzay Program\u0131’nda yer alan hedeflerden biri olan Ay Program\u0131 ile T\u00fcrkiye hem uzay hem de uzay d\u0131\u015f\u0131ndaki sanayi alanlar\u0131n\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131yla geli\u015ftirece\u011fi kabiliyetler ve ekosistemle Ay ekonomisinin bu 3 temel unsuruna katk\u0131 sa\u011flayabilecek ve olu\u015fan pazardan pay alabilecek potansiyele sahip bulunuyor.<\/p>\n
Bu t\u00fcr bile\u015fenlerin hayata ge\u00e7irilmesi sadece uzay end\u00fcstrisinin kabiliyetleri ya da kapasitesiyle m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor. Bu sebeple otomotiv, in\u015faat, robotik, haberle\u015fme, enerji, madencilik, sa\u011fl\u0131k ve ula\u015ft\u0131rma gibi bir\u00e7ok end\u00fcstri kolunun da Ay ekonomisinin olu\u015fmas\u0131na katk\u0131 vermesi gerekiyor.<\/p>\n
Sistem geli\u015ftirme, f\u0131rlatma, y\u00f6r\u00fcngeye ula\u015ft\u0131rma, y\u00fczeye ini\u015f, operasyon destek ve veri i\u015fleme gibi “Ay’a ula\u015ft\u0131rma” basamaklar\u0131nda 2040’taki pazar hacminin 79 milyar dolara ula\u015fmas\u0131 bekleniyor. S\u00f6z konusu basamaklar, uydu, ini\u015f, y\u00fczey ke\u015fif ara\u00e7lar\u0131, y\u00fczey ini\u015f ve seyr\u00fcsefer, uzay arac\u0131 i\u015fletme, haberle\u015fme, veri indirme, g\u00f6rev verisi i\u015fleme ve bilgi \u00fcretme gibi unsurlar i\u00e7eriyor.<\/p>\n
\u00dcretim, ula\u015ft\u0131rma, uzaktan ve yerinde ke\u015fif, \u00f6n i\u015fleme ve depolama, veri iletimi, i\u015fleme ve analiz konular\u0131n\u0131 kapsayan “Ay’a \u00f6zel veri \u00fcretme” pazar b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn de 2040’ta 8,3 milyar dolar olmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Burada, g\u00f6rev y\u00fckleri ve destek platformlar\u0131 geli\u015ftirme, f\u0131rlatma ve Ay y\u00f6r\u00fcngesine yerle\u015ftirme, y\u00f6r\u00fcngeden ve y\u00fczeyden veri toplama, ham veri i\u015fleme ve Ay ara\u00e7lar\u0131 \u00fczerinde veri depolama, g\u00f6rev y\u00fck\u00fc verisi indirme ve katma de\u011ferli bilgi \u00fcretimi yer al\u0131yor.<\/p>\n
Ke\u015fif, \u00e7\u0131karma, ula\u015ft\u0131rma, rafine etme, \u00fcretim ve arz konular\u0131ndaki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 kapsayan “Ay kaynaklar\u0131” pazar\u0131n\u0131n da 2040’ta 64 milyar dolara ula\u015faca\u011f\u0131 tahmin ediliyor. Bu kapsamda, kullan\u0131labilir kaynaklar\u0131n uzaktan ve yerinde ke\u015ffedilmesi, ham kaynaklar\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131, bunlar\u0131n i\u015fleme b\u00f6lgesine ula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, art\u0131k ayr\u0131\u015ft\u0131rma, malzeme safl\u0131\u011f\u0131n\u0131n iyile\u015ftirilmesi, kullan\u0131labilir kaynak \u00fcretimi ve son \u00fcr\u00fcn depolamas\u0131 ile m\u00fc\u015fteriye arz edilmesi planlan\u0131yor.<\/p>\n
Kaynak: AA<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T\u00fcrkiye, Ay Program\u0131 kapsam\u0131nda uzaya y\u00f6nelik ataca\u011f\u0131 bilimsel ad\u0131mlara odaklan\u0131rken \u00fcretece\u011fi y\u00fcksek teknolojili \u00fcr\u00fcnleriyle de…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":77582,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,30,17438],"tags":[],"class_list":["post-77581","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-manset","category-teknoloji","category-yasam"],"views":36,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/77581","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=77581"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/77581\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":77583,"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/77581\/revisions\/77583"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/77582"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=77581"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=77581"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=77581"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}