{"id":77618,"date":"2025-07-07T16:02:23","date_gmt":"2025-07-07T13:02:23","guid":{"rendered":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/?p=77618"},"modified":"2025-07-07T16:02:23","modified_gmt":"2025-07-07T13:02:23","slug":"farkli-nedenlerle-kapildiklari-oyunlarda-hapsolan-insanlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/farkli-nedenlerle-kapildiklari-oyunlarda-hapsolan-insanlar\/","title":{"rendered":"Farkl\u0131 nedenlerle kap\u0131ld\u0131klar\u0131 oyunlarda hapsolan insanlar"},"content":{"rendered":"<h4>\u0130nsanlar, e\u011flenmek i\u00e7in farkl\u0131 bir alan a\u00e7mas\u0131, hayal g\u00fcc\u00fcn\u00fcn s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 zorlamas\u0131 nedeniyle dijital oyunlara kap\u0131lsa da bir s\u00fcre sonra ger\u00e7ek d\u00fcnyadan uzakla\u015f\u0131p suni d\u00fcnyaya y\u00f6nelmesi ve ger\u00e7ekli\u011fin ikinci plana at\u0131lmas\u0131yla sorunlar ba\u015fl\u0131yor.<\/h4>\n<p class=\"selectionShareable\">Anadolu Ajans\u0131&#8217;n\u0131n (AA), &#8220;E\u011flenceden Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011fa Oyunlar&#8221; ba\u015fl\u0131kl\u0131 be\u015f b\u00f6l\u00fcml\u00fck dosya haberinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde, insanlar\u0131n oyun oynama motivasyonlar\u0131, oyunlar\u0131n e\u011flencenin yan\u0131 s\u0131ra \u00f6\u011fretim arac\u0131 olarak kullan\u0131m\u0131 ve oyunlar\u0131n ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k y\u00f6n\u00fc oyuncu, psikolog ve oyun geli\u015ftiricilerle g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclerek ele al\u0131nd\u0131.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Her insan\u0131n oyun oynama motivasyonu de\u011fi\u015fkenlik g\u00f6sterse de temel nedenler e\u011flence veya &#8220;ger\u00e7eklikten ka\u00e7\u0131\u015f&#8221; olarak nitelendiriliyor. Farkl\u0131 sebeplerle insanlar &#8220;iyi hissetmek&#8221; i\u00e7in oyuna y\u00f6nelse de oyunlar\u0131n olumsuz y\u00f6nleri de yok de\u011fil.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">AA muhabirine konu\u015fan psikolog ve yazar Rachel Kowert, dijital oyunlar\u0131 \u00f6\u011frenmek, ba\u011flant\u0131 kurmak, stresle ba\u015f edebilmek, ke\u015ffetmek ve bazen fiziksel aktivitede bulunmak i\u00e7in bir ara\u00e7 olarak de\u011ferlendirirken, oyunlar\u0131n dikkate al\u0131nmas\u0131 gereken sosyal zararlar\u0131 oldu\u011funa da i\u015faret etti.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Kowert, baz\u0131 insanlar\u0131n oyunlar\u0131 bir m\u00fccadele ya da ba\u015f edebilme stratejisi olarak kontrols\u00fcz \u015fekilde kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktard\u0131. Di\u011fer taraftan oyun oynayanlara y\u00f6nelik &#8220;onlar ba\u011f\u0131ml\u0131lar, oyunlar\u0131 ellerinden alal\u0131m&#8221; gibi bir yakla\u015f\u0131m\u0131n do\u011fru olmayaca\u011f\u0131na i\u015faret eden Kowert, &#8220;Asl\u0131nda onlar\u0131n bir \u015feylerle ba\u015fa \u00e7\u0131kma stratejisini ellerinden al\u0131yor olabilirsiniz.&#8221; dedi.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">&#8220;Concerned Ape&#8221; olarak bilinen &#8220;Stardew Valley&#8221; oyunu geli\u015ftiricisi Eric Barone da &#8220;video oyunlar\u0131yla ger\u00e7ek hayatta m\u00fcmk\u00fcn olmayan \u015fekilde bir d\u00fcnya ke\u015ffedilebilir&#8221; g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc savunanlardan.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Video oyunlar\u0131nda her \u015feyin yap\u0131labilmesinin insanlar\u0131 oyunlara \u00e7eken etmenlerden biri olmas\u0131yla ilgili olarak Barone, &#8220;(Oyunlarda) Tek s\u0131n\u0131r, geli\u015ftiricinin hayal g\u00fcc\u00fc san\u0131r\u0131m.&#8221; ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Baz\u0131 oyunlar\u0131n &#8220;ya\u015fam sim\u00fclasyonu&#8221; gibi oldu\u011funu savunan Barone, ev in\u015fa etme, etkile\u015fim kurma gibi faaliyetlerin i\u00e7g\u00fcd\u00fcsel olarak insanlar\u0131 memnun etti\u011fine i\u015faret etti.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Barone, baz\u0131 oyunlar\u0131n rahatlama yolu oldu\u011funu ve kendi oyununun da hayattaki sorun veya stres konusunda &#8220;iyile\u015ftirici&#8221; bir tecr\u00fcbe olarak tan\u0131mland\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktard\u0131.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Ancak Barone &#8220;rahat bir ka\u00e7\u0131\u015f&#8221; olarak tan\u0131mlanan bu oyunlar\u0131n &#8220;ger\u00e7eklikten ka\u00e7may\u0131&#8221; sa\u011flad\u0131\u011f\u0131na ve sanal d\u00fcnyada \u00e7ok fazla vakit ge\u00e7irme riskinin bulundu\u011funa dikkati \u00e7ekti.<\/p>\n<h3>&#8220;D\u00fcnyay\u0131 unutmak ve ka\u00e7mak motivasyonumdu&#8221;<\/h3>\n<p class=\"selectionShareable\">Anonim Oyun Ba\u011f\u0131ml\u0131lar\u0131 (AOB-Gaming Addicts Anonymous) g\u00f6n\u00fcll\u00fclerinden Scott J, ilk etapta stres atmak, e\u011flenmek, kendini s\u0131namak gibi nedenlerle oyun oynamaya ba\u015flad\u0131. 30&#8217;lu ya\u015flar\u0131nda ilk oyun oynamaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda bunun bir sorun yerine bo\u015f zamanlar\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 bir aktivite oldu\u011funu s\u00f6yleyen Scott i\u00e7in bu durum zamanla de\u011fi\u015fti.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Zor zamanlar olarak tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemlerinde oyun oynama s\u00fcresini art\u0131ran Scott, bir s\u00fcre iyi hissedip belli bir d\u00fczeyde kalsa da her zor zaman\u0131nda oyun oynama \u00e7\u0131tas\u0131n\u0131 y\u00fckseltti.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Oyun d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir \u015feye hayat\u0131nda yer vermemeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydeden Scott, &#8220;Di\u011fer hobilerimi ve egzersiz yapmay\u0131 b\u0131rakt\u0131m. Arkada\u015flar\u0131m\u0131 ve ailemi aramay\u0131, davet edildi\u011fim sosyal aktivitelere gitmeyi b\u0131rakt\u0131m. En sonunda bir\u00e7ok \u015feyi hayat\u0131mdan \u00e7\u0131kard\u0131m. Uykudan vazge\u00e7meye ba\u015flad\u0131m. Gece ge\u00e7 saatlere kadar oyun oynuyordum \u00e7\u00fcnk\u00fc bazen istedi\u011fim gibi oyun oynayabilece\u011fim tek vakit o zamanlar oluyordu.&#8221; diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Scott, oyun oynama motivasyonuna ili\u015fkin, &#8220;Daha \u00e7ok d\u00fcnyay\u0131 unutmak, ka\u00e7mak, uyu\u015fmak ve zaman i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m duygusal ac\u0131yla ba\u015fa \u00e7\u0131kmaya \u00e7al\u0131\u015fmak oldu.&#8221; \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n<h3>&#8220;Babam i\u00e7in oyunlar benimle etkile\u015fim kurma yoluydu&#8221;<\/h3>\n<p class=\"selectionShareable\">&#8220;Mario&#8221; takma ad\u0131n\u0131 kullanan ba\u015fka bir oyun ba\u011f\u0131ml\u0131s\u0131, oyun oynamaya \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015fta ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ilk Nintendo \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda \u00f6rdek ya da g\u00fcvercin vurma oyunu ile &#8220;Super Mario&#8221; oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatt\u0131.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Mario, babas\u0131n\u0131n oyunlara \u00e7ok ilgili oldu\u011funu belirterek, &#8220;Babam i\u00e7in oyunlar benimle etkile\u015fim kurman\u0131n bir yoluydu. Annem ve babam bo\u015fanm\u0131\u015ft\u0131. Oyunlar ve konsollar benim istedi\u011fim, do\u011fum g\u00fcnlerimde bana hediye al\u0131nan \u015feylerdi.&#8221; dedi.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">B\u00fcy\u00fcd\u00fck\u00e7e oyunlar i\u00e7in b\u00fct\u00e7esinin yeterli gelmemeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade eden Mario, telefondan oyun oynamaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktard\u0131. Mario, oyun ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 nedeniyle e\u011fitim, kariyer ve aile a\u00e7\u0131s\u0131ndan da zor bir s\u00fcre\u00e7 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydederek, geldi\u011fi noktada yakla\u015f\u0131k 860 g\u00fcnd\u00fcr oyun oynamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n<h3>Oyuna ayr\u0131lan vakit hayattan gidiyor<\/h3>\n<p class=\"selectionShareable\">Scott ve Mario&#8217;nun hayatlar\u0131nda oldu\u011fu gibi oyunlar, insanlar\u0131n ya\u015fay\u0131\u015f \u015feklini etkiliyor \u00e7\u00fcnk\u00fc en temelde oyuna ayr\u0131lan vakit, hayat\u0131n di\u011fer alanlar\u0131na ayr\u0131lan zamandan \u00e7al\u0131yor.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Oyuna harcanan eme\u011fin artmas\u0131yla hayatta ya\u015fanan de\u011fi\u015fiklikler bireylerin karakter ve ruh halini de \u00e7o\u011funlukla olumsuz anlamda etkilemeye ba\u015fl\u0131yor.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Psikolog Kowert de karamsar \u00f6r\u00fcnt\u00fc ve tasar\u0131mlara sahip oyunlar\u0131n baz\u0131 oyuncular\u0131 etkiledi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">\u00d6te yandan, Kowert, oyunlar\u0131n ki\u015fileri baz\u0131 y\u00f6nlerden etkilese de tamamen de\u011fi\u015ftirmedi\u011fini, \u00e7evresiyle sosyal etkile\u015fimini etkiledi\u011fini savunuyor.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Kowert, oyun oynama \u00f6ncesi ve sonras\u0131nda agresiflikte k\u00fc\u00e7\u00fck art\u0131\u015flar g\u00f6zlemlendi\u011fini kaydederek, bu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n \u00e7o\u011funun o zamandan bu yana tahrif edilmi\u015f veriler nedeniyle yeniden d\u00fczenlendi\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi.<\/p>\n<h3>Oyunlar\u0131n \u00f6\u011freticili\u011fi<\/h3>\n<p class=\"selectionShareable\">Video oyunlar\u0131n\u0131n sosyal ya\u015fant\u0131daki olumsuz etkisinin yan\u0131 s\u0131ra e\u011fitimi d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme potansiyeli oldu\u011funa dair de g\u00f6r\u00fc\u015fler mevcut. Baz\u0131 uzmanlar, bunun g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u00f6\u011frenme y\u00f6ntemi olabilece\u011fine inan\u0131yor.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Buna \u00f6rnek olarak 1971&#8217;de &#8220;Oregon Trail&#8221; ad\u0131nda \u00f6nemli kararlarla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan ve bunlar\u0131n sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n \u00f6\u011frenilmesini sa\u011flayan metin tabanl\u0131 bir oyun sim\u00fclasyonu bulunuyor. Bir \u00f6\u011fretmen taraf\u0131ndan Amerikan tarihi dersinde kullan\u0131lan bu oyunun 2011&#8217;de 65 milyon kopyas\u0131 sat\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Bir oyunda ba\u015far\u0131l\u0131 olmak ve uzmanla\u015fmak isteyenler, oyun d\u00fcnyas\u0131n\u0131n kurallar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmek, analiz etmek, d\u00fcnyadaki ili\u015fkileri anlamak ve \u00e7evresini bu ili\u015fkileri test etmek i\u00e7in manip\u00fcle etmek zorunda.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">G\u00f6revleri tamamlayarak seviye atlanan oyunlarda uzmanla\u015fmak i\u00e7in oyuncular haftada 50 saatini harcayabiliyor.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Oyunlar\u0131n bir \u00f6\u011frenme arac\u0131 oldu\u011funu ve bu konuda bir\u00e7ok ara\u015ft\u0131rma bulundu\u011funu belirten Kowert, oyunlar\u0131n &#8220;istemsiz&#8221; bir \u00f6\u011frenme yolu oldu\u011funa de\u011findi.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Baz\u0131 oyunlar\u0131n da \u00f6\u011fretmeyi ama\u00e7lamasa da tarih ve liderlere dair i\u00e7erdi\u011fi bilgilerle istemsiz bir \u00f6\u011frenme y\u00f6ntemi sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktaran Kowert, esnek d\u00fc\u015f\u00fcnme, m\u00fczakere ve kaynak y\u00f6netimi gibi konularda da bu t\u00fcr oyunlar\u0131n katk\u0131lar\u0131 oldu\u011funu anlatt\u0131.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Kowert, bu \u00f6\u011frenme \u015feklinin oyunlar \u00f6\u011fretti\u011fi i\u00e7in de\u011fil, insanlar oyunlara vakitlerini ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in sa\u011flanabildi\u011fini kaydederek, oyunlar\u0131n bu anlamda ara\u00e7sall\u0131\u011f\u0131na i\u015faret etti.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Mario da pilotlar\u0131n e\u011fitiminde oyunlar sayesinde u\u00e7u\u015f sim\u00fclasyonlar\u0131n\u0131n kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131na dikkati \u00e7ekti.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Profosyonel yar\u0131\u015f pilotu Jann Mardenborough da oyunlar\u0131n \u00f6\u011fretici bir taraf\u0131n\u0131n oldu\u011funun canl\u0131 kan\u0131tlar\u0131ndan. &#8220;Gran Turismo&#8221; oyunu oynayarak ger\u00e7ek bir yar\u0131\u015f pilotu haline gelen Mardenborough, video oyunlar\u0131n\u0131n \u00f6\u011fretici bir y\u00f6n\u00fc bulundu\u011funa i\u015faret ederek, &#8220;risk d\u00fcnyas\u0131nda&#8221; oyunlar\u0131n temelleri anlayabilmek i\u00e7in harika ara\u00e7lar oldu\u011funu belirtti.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Mardenborough, daha \u00f6nce bulunmad\u0131\u011f\u0131 yeni yar\u0131\u015f pistlerini \u00f6\u011frenmek i\u00e7in sim\u00fclasyonlar\u0131 kulland\u0131\u011f\u0131na de\u011finerek, son olarak Portekiz&#8217;de bulunan Algarve Uluslararas\u0131 Pisti (Portimao) i\u00e7in sim\u00fclat\u00f6r kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00e7\u00fcnk\u00fc seri \u015fekilde piste al\u0131\u015f\u0131p h\u0131zlanmas\u0131 gerekti\u011fini ve fiziksel olarak piste ula\u015ft\u0131\u011f\u0131nda bunun i\u00e7in ge\u00e7 olaca\u011f\u0131n\u0131 anlatt\u0131.<\/p>\n<h3>E\u011flenceli oyunlar bir nevi &#8220;ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k yap\u0131c\u0131&#8221;<\/h3>\n<p class=\"selectionShareable\">\u00d6te yandan, oyunlar\u0131n nas\u0131l geli\u015ftirildi\u011fi ve kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00f6nemine dikkati \u00e7eken oyunu geli\u015ftiricisi Barone, oyun geli\u015ftiricilerin &#8220;do\u011frusunu yapmak i\u00e7in&#8221; sorumluluk almalar\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yledi. Barone, ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011fa neden olabilecek ve insanlara zarar verebilecek oyunlar geli\u015ftirmek istemedi\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Barone, insanlar\u0131n ba\u011f\u0131ml\u0131 olmamak i\u00e7in sorumluluk alarak dikkat etmesi gerekti\u011fini kaydederek, &#8220;ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k \u00fczerinden para kazan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131&#8221; ifade etti.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Oyunlarda ilerlemek i\u00e7in daha fazla para verildi\u011fini s\u00f6yleyen Barone, oyunlar\u0131n e\u011flenmek i\u00e7in oldu\u011funu belirtti.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Sevdi\u011fi oyunlar\u0131n da bir nevi ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k yap\u0131c\u0131 oldu\u011funa de\u011finen Barone, e\u011flenceli olmalar\u0131n\u0131n bunun bir sonucu oldu\u011funu, bu sayede tekrar oyun oynamaya devam edildi\u011fini vurgulad\u0131.<\/p>\n<p>Kaynak: AA<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130nsanlar, e\u011flenmek i\u00e7in farkl\u0131 bir alan a\u00e7mas\u0131, hayal g\u00fcc\u00fcn\u00fcn s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 zorlamas\u0131 nedeniyle dijital oyunlara kap\u0131lsa&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":77619,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,30,17438],"tags":[],"class_list":["post-77618","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-manset","category-teknoloji","category-yasam"],"views":42,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/77618","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=77618"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/77618\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":77620,"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/77618\/revisions\/77620"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/77619"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=77618"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=77618"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.haberegider.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=77618"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}