Bisiklet ‘yeni normal’ dönemin gözde ulaşım aracı olmaya aday
Kovid-19 salgını sonrası sosyal mesafenin uygulanmaya devam edileceÄŸi “yeni normal” dönemde, bireysel ulaşım saÄŸlayan bisikletin Avrupa’da gözde ulaşım aracı olacağı, bisiklete olan ilgi ve talebin artacağı belirtiliyor.
Dünyayı etkisi altına alan yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgını sonrası baÅŸlayacak “yeni normal” dönemin en önemli ÅŸartlarından birinin sosyal mesafe olması sebebiyle bireysel ulaşım saÄŸlayan bisikletin gözde ulaşım aracı olacağı, bisiklete olan ilgi ve talebin artacağı belirtiliyor.
Koronavirüs salgını nedeniyle birçok ülkede uygulanan kısıtlayıcı tedbirlerin hafifletilmesi planları, şehirlerde gündelik hayatın önemli parçalarından olan ulaşım unsurunun da yeniden düzenlenmesini beraberinde getirirken, yeni ve güvenli bir ulaşım modeli arayışı başladı.
Salgının en çok can kaybına neden olduğu Avrupa ülkelerinde, bir yandan tedbirler kademeli olarak hafifletilirken, bir yandan da hareketliliğin artmasıyla toplu taşıma araçları ve yollarda kalabalıkların oluşmasından, sosyal mesafe ilkesinin uygulanamaması halinde salgının boyutlarının yeniden büyümesinden endişe ediliyor. Vatandaşların toplu taşıma yerine özel otomobil kullanmayı tercih etmesinin de trafik sıkışıklığına neden olacağı ve hava kirliliğini artıracağı belirtiliyor.
Bu nedenlerle toplu taşıma araçlarında kalabalıkların oluşmasını ya da trafiğe çıkan bireysel araç sayısının artmasını engellemek için bisiklet ve elektrikli scooter gibi bireysel ve temiz ulaşım araçları teşvik ediliyor. Vatandaşların bu tür ulaşım araçlarına yönelmesi için belediyeler de destek veriyor, vatandaşlara bisiklet kullanmaları için ekonomik teşvik sağlaması, bisiklet ve yaya yollarının artırılması için çalışmalar yapılıyor.
Ayrıca, bisiklet kullanımının artırılmasının salgında ikinci bir dalgayı engellemeye de katkıda bulunabileceği vurgulanıyor.
Avrupa Bisikletliler Federasyonu üyesi Bisikletliler DerneÄŸi de Türkiye’de de bisiklet kullanımının özendirilmesi için vatandaÅŸlara teÅŸvik verilmesi, KDV’nin düşürülmesi ve bisiklet yollarının artırılması için devlete ve yerel yönetimlere çaÄŸrıda bulunuyor.
“Fiziksel aktivitenin artırılması ve hava kalitesinin iyileÅŸmesi hedefleniyor”
Bisikletliler Derneği Genel Başkanı ve İstanbul Bisiklet Elçisi Murat Suyabatmaz, AA muhabirinin sorularını yanıtlarken, Avrupa ülkelerinin bisiklet kültüründe ileri bir seviyede olduğunu, Kovid-19 salgınıyla birlikte bu konuyu hızlıca gündeminde üst sıralara çıkarıp ek tedbirler alarak daha da fazla kullanılması konusunda hızlı adımlar attığını söyledi.
Türkiye’de ise henüz Avrupa ülkeleri kadar bisiklet altyapısı ve kültürü olmadığını ifade eden Suyabatmaz, bu konuda ilk yasal düzenlemenin 2015’te yapıldığını fakat bekledikleri oranda bisiklet yolu göremediklerini, bisiklet kültürü konusunda da çok fazla yol katedilemediÄŸini dile getirdi.
Koronavirüs salgınıyla tüm dünyada bisikletin öneminin bir kez daha anlaşıldığına işaret eden Suyabatmaz, şunları anlattı:
“Dünya SaÄŸlık Örgütü, bisiklet kullanımının özendirilmesi gerektiÄŸini belirtti. GeliÅŸmiÅŸ ülkelerin yöneticileri de bu konuda açıklama yaptı. Bu konuda olaÄŸanüstü teÅŸvikler yapıldı, tedbirler alındı. Tedbir olarak çoÄŸu kentte caddelerin bir ÅŸeridi bisiklet yoluna dönüştürüldü. Buna ‘geçici yollar’ denildi. Bir kısmının kalıcı hale getirilmesi planlanıyor. Böylece evde kalan insanların rutin ihtiyaçları için markete giderken kısa mesafe ulaşımını bisikletle yapması saÄŸlanıyor. Hem fiziksel aktivitenin artırılması hem de araç kullanımının azaltılarak hava kalitesinin iyileÅŸmesi hedefleniyor. DiÄŸer taraftan virüsün getirdiÄŸi ekonomik krize karşı da bir önlem oldu. Bisikleti kullanan insanlar ciddi bir ulaşım tasarrufu yaptı. Pandemi süresi ve sonrası için bir gerekçesi daha var. Sosyal mesafeyi toplu taşımada saÄŸlayabilmek oldukça zor ama bisikletle sosyal mesafeyi ayarlayabilirsiniz. Çünkü tamamen bağımsız ve özgürsünüz, tek başınıza hareket ediyorsunuz.”
“Bu geri kalmışlığı hızla kapatmak lazım”
Bisikletin koronavirüs salgınıyla gelen büyük deÄŸiÅŸimin lideri olacağını vurgulayan Suyabatmaz, “Çünkü bisiklet 5 iÅŸe yarayacak. Tasarruf ettirecek, spor yaptıracak, sosyal mesafeyi ayarlamaya yardımcı olacak, iklim deÄŸiÅŸikliÄŸi yaratan karbon salınımının azalmasına katkı saÄŸlayacak, ulaşımla sporu bir arada yaptırdığı için zaman tasarrufu da saÄŸlayacak. Artık ‘Bisikletin yıldızı parlıyor.’ diyebiliriz.” ifadelerini kullandı.
Suyabatmaz, bazı Avrupa ülkelerinde bisikletin kullanımının özendirilmesi için yasal düzenlemeler ile altyapı teşviklerinin yapıldığını aktararak, şöyle devam etti:
“Bisikletini onarma ihtiyacı olanlar için Fransa kiÅŸi başı 50 avro bisiklet tamir desteÄŸi finansmanı çıkarttı. Bisiklete, yasal olarak araçların saygılı olması, yol vermesi, sıkıştırmaması, büyük bir taşıt gibi görmesi gerekiyor. Bisikletçilere karşı kural ihlallerinin cezaları bazı ülkelerde 4 kat artırıldı. Bu da caydırıcı bir önlem oldu. GeliÅŸmiÅŸ ülkelerin büyük bir kısmı bisiklete halk daha kolay ulaÅŸsın diye KDV’yi yüzde 1’e düşürdü. En kolay satın alınabilir araç oldu. Avrupa, bisiklet altyapısı ve kültürü konusunda bizden ileri durumda. Bunların hepsinde çok gerideyiz, hızlı adım atarak fardındalık yaratmalıyız. Hem STK’ler hem devlet hem de yerel yönetimler bu konuda çalışma yapmalı. CumhurbaÅŸkanımız 2 yıl önce bisiklet sektörüne fiyatları düşürmesi için çaÄŸrı yapmıştı. Düşmeli ama devletin de bir adım atarak bisikletteki KDV’yi yüzde 1’lere düşürmesi gerekir ki bu indirim insanların spor yapmasını kolaylaÅŸtırsın, devletimizin saÄŸlık ve petrol giderleri azalsın, trafik rahatlasın, hava kalitesi iyileÅŸsin. Bu geri kalmışlığı hızla kapatmak için kamu spotlarına, yeni yollara, yasal düzenlemelere ve teÅŸviklere ihtiyaç var.”
“Türkiye’de bisiklet bilinci arttı”
Bisikletliler Derneği Başkanı Murat Suyabatmaz, bu yıl bisiklete gelen gümrük vergisinin arttığını, bunun da bisiklet parça fiyatlarını etkilediğini ve bunun fiyatların ciddi şekilde yükselmesine neden olduğunu belirterek, gerekli düzenlemelerin yapılıp bisikletin ucuz bir ulaşım aracı olarak sunulabilmesinin önemini vurguladı.
Türk toplumunda bisikletin geçmişten gelen bir kültürü olduğunu ifade eden Suyabatmaz, şunları aktardı:
“Bundan 8 yıl önce Enerji Bakanlığı, enerji verimliliÄŸi bilinç düzeyini ölçmek için yaptırdığı ulusal bir ankette bisiklette ilgili 4 soru sormuÅŸtu. Bisiklet yolu olsaydı bisikletle iÅŸine gidip gelmek isteyenlerin oranı yüzde 53’tü. Bisikleti ulaşım aracı olarak görenlerin oranı yüzde 66,7’ydi. Bu bilinç daha da arttı ama bu konuda daha fazla kampanyaya ve sürücülerin bilgilendirilmesine ihtiyaç var. Halkın ÅŸehir içinde bakkala, markete, berbere, camiye, pazara, okula giderken bisiklet kullanımını saÄŸlayıcı gerekli altyapılar kadar yasal teÅŸvik düzenlemeler gerekli. Marketlerin ve okulların önünde bisiklet park yeri zorunluluÄŸu olmalı. ‘Yolu yaptım, bitti.’ olmuyor, topluma da bu yolları neden kullanması gerektiÄŸini anlatmamız gerekiyor. Bu konuda kamu spotları hazırlanması için devlet desteÄŸine ihtiyacımız var. Bisiklete bu dünyanın çok ihtiyacı var.”
Pandemi sürecinde Avrupa ülkelerinde bisiklet satışlarının arttığını, Türkiye’de ise 14 yaÅŸ altı çocuklara belli gün ve saatte sokaÄŸa çıkma serbestliÄŸi getirilmesiyle sadece çocuk bisikleti satışlarında artış görüldüğünü aktaran Suyabatmaz, yurt dışından getirilen parça ithalatında yaÅŸanan aksaklık nedeniyle bisiklet sektörünün üretim ve sevkiyatta sıkıntı yaÅŸandığını sözlerine ekledi.
Kaynak: AA
