Evcil hayvan sahiplenme oranı düştü, terk etme eğilimi yükseldi
Koronavirüs salgınıyla birlikte milyonlarca insanın evde kalmasının hayvan sahiplenmeyi artırması beklenirken Türkiye’de tam tersi oldu, birçok kiÅŸi yanlış bilgilerle evcil hayvanlarını terk etti.
Yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgınıyla birlikte milyonlarca insanın evde kalmasının hayvan sahiplenmeyi artırması beklenirken Türkiye’de tam tersi oldu, birçok kiÅŸi yanlış bilgilerle evcil hayvanlarını terk etti.
Salgının yayılımını yavaşlatmak amacıyla dünyada milyonlarca insan evlerinde kalırken, bir yandan da yalnız kalmamanın yollarını arıyor. Uzmanlar, böyle dönemde hayvan sahiplenmenin insanlar ve hayvanlar için faydalı olduğunu vurguluyor.
Karantina sürecinde ABD’de, Ä°ngiltere’de, Avustralya’da evcil hayvan sahiplenme sayısında ve barınaklara yapılan sahiplenme baÅŸvurusunda ciddi artış gözlendi. Kanada’da koronavirüsle mücadele önlemleri kapsamında bazı barınaklardan hayvan sahiplenme durduruldu. Virüsün çıktığı Çin’de ise terk edilen hayvan sayısında artış görüldü.
Google Arama Trendleri Raporu’ndan çıkan sonuçlar da karantina sürecinde insanların evcil hayvan sahiplenme konusunda merakının artığını gösterdi. Türkiye’de de “köpek sahiplenme” aramalarında artış yaÅŸandı ancak bu durum sahiplenme sayılarına yansımadı.
Ä°stanbul BüyükÅŸehir Belediyesine ait bakımevleri, Kovid-19 sürecinde alınan iÅŸ saÄŸlığı ve güvenliÄŸi tedbirleri kapsamında geçici bir süre ziyarete kapatıldı. Bakımevlerinden hayvan sahiplenme oranında buna baÄŸlı azalma olduÄŸu tahmin edilirken, ziyaretler tekrar baÅŸladığında hayvan sahiplenme sayısının artması öngörülüyor. Sahiplenme sayısı 10 Mart’tan bu yana 31 olurken, geçen yılın aynı döneminde bu sayı 230’du.
Kovid-19 tedbirleri kapsamında kısırlaÅŸtırma çalışmaları geçici süreli durdurulduÄŸu için bakımevlerindeki mevcut hayvan sayısında azalma görülüyor. Hasta ve yaralı hayvan ihbarına göre sayılar günlük olarak deÄŸiÅŸirken, ihbarlarda da yaklaşık yüzde 30’luk azalma kaydedildi. Belediyeye ait bakımevlerinde ise ÅŸu anda 1150 civarında hayvan bulunuyor.
“Ä°nsanlar ilk önce kendi yoldaşını satıyor”
Hayvan Hakları Federasyonu (HAYTAP) Yönetim Kurulu BaÅŸkanı Ahmet Kemal Åženpolat, AA muhabirinin sorularını yanıtlarken, ABD’deki karantina sürecinde hayvan sahiplenme eÄŸiliminin Türkiye’de görülmediÄŸini dile getirerek, ÅŸunları söyledi:
“Türkiye’de nedense tersine iÅŸliyor. Ä°nsanların bırakın sahiplenmeyi, kendi hayvanlarını terk etme meyilleri daha fazla. Özellikle bu süreçte sosyal medya üzerinden insanlar birbirlerine hayvanlar hakkında içeriÄŸi doÄŸru olmayan mesajlar gönderiyor ve viral olarak dolaşıma sokuluyor bu yanlış bilgiler. Bir kiÅŸinin böyle bir ÅŸey yapması, bir anda insanların panik olmasına, çevresine göndermesine, yönlendirmesine neden oluyor. Veteriner hekimlerin yanı sıra HAYTAP olarak biz, koronavirüsün evcil hayvanlardan insana bulaÅŸmadığına yönelik açıklama yaptık. Hatta tam tersine insanların bağışıklık oranını artırdığına, evinde hayvan besleyenlerin hasta olma olasılığının düşük olduÄŸunu anlattık. ‘Bir kiÅŸiye kediden, köpekten koronavirüs geçti ve o kiÅŸi öldü.’ diye bir tane haber çıkmamasına, herhangi bir uzman böyle bir ÅŸey söylememesine raÄŸmen, sosyal medyadaki bir paylaşım, görsel çok daha etkili oluyor. Tahmin ediyorum bunun da etkisiyle insanlar hayvanlarını terk ediyor.”
Bakımevlerinde gönüllü olarak çalışanlardan terk sayısının arttığı bilgisini aldıklarını aktaran Åženpolat, “Ä°nsanlar bakımevine bırakmıyor da Marmaris’e, Bodrum’a, sokaklara bırakıyor.” dedi.
Türkiye’de mikroçipleme sistemine bir türlü geçilemediÄŸini belirten Åženpolat, bu nedenle panik durumlarında hayvanını terk eden kiÅŸinin de bulunamadığını dile getirdi.
Åženpolat, HAYTAP’ın emekli hayvanlar çiftliÄŸinde terk edilen eÅŸek, at, katır, koyun olduÄŸunu kaydederek, “YaÅŸlanmış, süt vermeyen, yürümeyen, taşımayan hayvanlarını bırakıyorlar. Hayvandan en büyük faydayı yararı bekliyor, ‘Depremden, yangından kurtarsın, uyuÅŸturucuyu bulsun, kapımda bekçilik yapsın, yükümü taşısın’ ama riskli durumda, yangında ilk terk edilecek de o oluyor. Demek ki insanlar ilk önce kendi yoldaşını satıyor. Bunun baÅŸka bir açıklaması olamaz.” ifadelerini kullandı.
Türkiye’de sahipsiz hayvan sahiplenme oranının koronavirüs salgınından önce de düşük olduÄŸuna deÄŸinen Åženpolat, “Türkiye’de cins olmayan hayvanın zaten hiç ÅŸansı yok. Ä°nsanlar yavru, anne altından veya pet shoptan olmasını istiyor. Sahipsiz hayvan sahiplenenler var ama yüzde 1 bile deÄŸil, belki binde 1.” diye konuÅŸtu.
“Ev köpeÄŸi ve ev kedisi sokakta kaldığında ne yapacağını bilmiyor”
Gönüllü besleme ve sahiplendirme yapan Ispartakule Patileri oluşumundan Vahide Yüceyüksel de besleme yaptıkları bölgelerde hayvan sayısında artış görüldüğünü belirterek, şunları anlattı:
“Åžu anda en çok fark ettiÄŸimiz ÅŸey koronavirüs sebebiyle sokaÄŸa terk etmelerin artması. Sokakta son 1 hafta içerisinde 3 terk edilmiÅŸ köpeÄŸe rastladık. Bunlar evden atıldığı çok belli olan köpekler ve sokakta ne yapacaklarını bilemez durumdalar. Çünkü ev köpeÄŸi ve ev kedisi sokakta kaldığında ne yapacağını bilmiyor. Birçok noktada besleme yapan arkadaÅŸlarımızla da haberleÅŸiyoruz. Onlar da terk vakasıyla fazlasıyla karşılaşıyor. Ä°nsanlar genellikle site içlerine kedileri, bizim baktığımız kırsal alanlara, arazilere de köpekleri bırakıyor. Aktif olarak besleme yapan arkadaÅŸlarımız her gün farklı köpek gördüklerini söylüyor.”
Sokakta yaÅŸayan hayvanların kendi bölgelerini sahiplendiÄŸini, yabancı bir köpeÄŸi alanlarına kabul etmek istemediÄŸini dile getiren Yüceyüksel, “Yurt dışında çoÄŸu barınakta köpek kalmadı. Bizim de bu süreçte sahiplenmeye fazlasıyla ihtiyacımız var. Sokaktan kurtarılmaya muhtaç, barınaklarda kapalı tellerin ardında kurtarılmaya bekleyen çok fazla can var. Barınakların çoÄŸu sahiplendirmeye kapalı deÄŸil, sahiplenme yapabilirler.” diye konuÅŸtu.
Yüceyüksel, 1-2 üretim çiftliÄŸinin de satın almalar durduÄŸu gerekçesiyle “sokaÄŸa salım yapacağı” bilgisi verdiÄŸini aktararak, “Geçici yuva da hayat kurtarıyor. Birçok hayvana geçici yuvalık yaparak kalıcı yuvalarına gitmelerini saÄŸlayabiliyoruz.” dedi.
Kaynak: AA
