Ä°zmir’in sembol böreÄŸi: Boyoz

Ä°zmir’in geleneksel sokak lezzetlerinden boyoz, 500 yılı aÅŸkın bir süredir kahvaltı sofralarında yerini alıyor.

Ä°spanyolca “bohça” anlamına gelen “bollos” kelimesinden türetilen boyoz, Ä°zmir’in çok kültürlü yapısını temsil ediyor.

Sefarad Yahudilerinin 1492 sonrasında Ä°spanya’dan Anadolu’ya gelirken yanlarında getirdikleri boyoz, Ä°zmir’de ticari bir ürün haline geldi.

Ä°zmir’de ilk boyozu Tarihi Kemeraltı Çarşısı’ndaki fırınında Boyozcu Avram Usta’nın yaptığı, o öldükten sonra da Ä°zmir’deki fırıncıların bu ürünü “Avram Usta’nın boyozu” adıyla sattıkları rivayet ediliyor.

İzmirlilerin daha çok sabah kahvaltısında tükettiği boyoz, ıspanaklı, peynirli, tahinli ve hatta çikolatalı gibi farklı tatlarla da müşterilere sunulabiliyor.

Coğrafi işaretle tescillenen boyoz, özellikle fırın buharında haşlanmış yumurta ve çay eşliğinde tüketiliyor.

Son dönemde ülke genelinde tanınırlığı artan boyoz, dondurulmuş olarak yurt içi ve yurt dışına gönderiliyor.

Yapımı meşakkatli

Buca ilçesinde, babasının 1980’li yıllarda kurduÄŸu boyoz fırınını iÅŸleten Okan Çelik (46), boyozun yapımının sanıldığı kadar kolay olmadığını söyledi.

Çelik, şu bilgileri verdi:

“Hamur yoÄŸurulur dinlenir, beze haline getirilir ve tekrar dinlendirilir. Bezelerin arasına yaÄŸ verme iÅŸlemi yapılır yine dinlenmeye bırakılır. Sonra açkı denilen kısım vardır. Ä°ki beze birleÅŸtirip arasına yaÄŸ süreriz ve biz boyozun o haline palet deriz. Bu palet havada sallama yöntemiyle açılarak uzunlamasına bir fitil haline getirilir ve o fitilden teker teker koparma ÅŸeklinde ve her fitilden 10 tane çıkacak ÅŸekilde boyoz üretilir.”

Boyozun hiçbir katkı maddesi içermediÄŸini, üzerine herhangi bir malzeme sürülmediÄŸini, sadece fırının ısısıyla kızararak renk aldığını belirten Çelik, “Serpme tarzı olduÄŸu için pul pul dökülür çünkü çok ince açılır. Lezzetini veren inceliÄŸi ve pul pul dökülmesidir.” ifadelerini kullandı.

Boyozun artık farklı illerde de raÄŸbet gördüğünü, 2017’de coÄŸrafi iÅŸaret tescil belgesinin alınmasıyla “Ä°zmir boyozu” olarak yayıldığını vurgulayan Çelik, zamanla tahinli, peynirli, ıspanaklı gibi farklı türleri çıksa da sadece yaÄŸ, un ve suyla yapılan boyozun orijinal olduÄŸunu ve daha çok tercih gördüğünü sözlerine ekledi.

Kaynak: AA