Erzurum ve Artvin’in paylaÅŸamadığı lezzet: “CaÄŸ kebabı”
Küçükbaş hayvan etiyle yapılan ve özel baharatlarla hazırlanarak odun ateşinde pişirilen cağ kebabının hangi kente özgü bir lezzet olduğuna dair Erzurumlular ve Artvinliler arasında rekabet yaşanıyor.
PiÅŸirilmeden önce soÄŸan, biber, tuz ve çeÅŸitli baharatlarla terbiye edilen et, dinlendirme aÅŸamasının ardından parçalar halinde “caÄŸ” adı verilen ÅŸiÅŸlere takılıyor.
Yatık olarak özel odun ateşinde pişirilen cağ kebabının, ateşin kuvveti ve yakınlığı, yavaş yavaş pişirilmesi ve yüksek rakımda beslenen koyun ile kuzu etlerinin kullanılması gibi etkenlerle özel bir tadı bulunuyor.
Ä°ki ÅŸehir arasında yıllardır paylaşılmayan lezzet için Erzurum 22 Åžubat 2010’da “Oltu caÄŸ kebabı” adıyla coÄŸrafi iÅŸaret, Artvin ise 2 yıl önce “Yusufeli caÄŸ döner” adıyla marka tescili aldı.
“Artvin’de bu aromayı bulamazsınız”
Oltu Ticaret ve Sanayi Odası BaÅŸkanı Baki Karaca, AA muhabirine, caÄŸ kebabın Türkiye’nin birçok yerinde yapıldığını ancak baÅŸka yerde Oltu’da yapıldığı gibi lezzetli olmayacağını savundu.
Yörede yapılan cağ kebabını lezzetli kılan etkenlerden bahseden Karaca, şöyle konuştu:
“Asıl esprisi ÅŸu, bizim bu coÄŸrafyada kır çiçeÄŸiyle beslenen koyunların etinden yapılmasıdır. Balıkesir, Bursa veya Artvin’de bu aromayı bulamazsınız. Türk Dil Kurumu sözlüğünde bile caÄŸ kebabın Oltu’ya ait olduÄŸu belirtilir. CaÄŸ kebabın tarihçesine indiÄŸiniz zaman, Oltu yöresinde konaklama ve göçebe toplumların kullandığı piÅŸmiÅŸ et, bozulmadan taşıdıkları bir yemek çeÅŸidi. Artvin’de koyun etinden caÄŸ kebabı yiyen kaç kiÅŸi var?”
Karaca, Oltu Maliyesinde 1933’de caÄŸ kebap yapıldığına dair iÅŸletme ruhsatlarının olduÄŸunu belirterek, “1970-1980 sonrası diÄŸer yerlere taşınmış. 1970’lerde Artvin’de caÄŸ kebabı var mıydı? Herkes her ÅŸeyi iddia edebilir ama bunun yatağı burası. Oltu’ya has olduÄŸu için burada yapılır. Ä°lçede ÅŸu an 20’nin üzerinde iÅŸletme var. Buranın damak tadı, buraya has bir yemek.” dedi.
“Babam da onun dedesi de caÄŸ kebabı yiyordu”
Oltu’da 12 yıldır caÄŸ kebap ustalığı yapan Fahrettin Özbek ise mesleÄŸi babasından öğrendiÄŸini anlattı.
Babasıyla 6 yaşındayken caÄŸ kebabı için et kesimine gittiklerini dile getiren Özbek, “Adı üstünde Oltu caÄŸ kebabı. Gelsinler Oltu’nun lezzetiyle diÄŸerlerini kıyaslasınlar. Artvinliler de gelsin görsünler, yesin görsünler.” dedi.
Oltulu EroÄŸlu Er de caÄŸ kebabını tatmak isteyenleri ilçeye davet ederek, “58 yaşındayım, çocukluÄŸumdan beri yiyorum. Babam da caÄŸ kebabı yiyordu, onun dedesi de caÄŸ kebabı yiyordu.” ifadelerini kullandı.
Artvinliler sabah kahvaltısında da tüketiyor
Erzurum’da öğle ve akÅŸam öğünlerinde yenilen caÄŸ kebabı, Artvin’de ise sabah kahvaltısında da tüketiliyor.
Kentte “Artvin döneri” olarak da adlandırılan caÄŸ kebabı, il merkezi ve ilçelerde bayram, düğün, festival gibi şölenlerde de misafirlere ikram ediliyor.
Artvin Ticaret ve Sanayi Odası Yönetim Kurulu BaÅŸkanı Seçkin Kurt, AA muhabirine, Artvin dönerinin kentin ve Türkiye’nin en önemli lezzetlerinden olduÄŸunu söyledi.
Kent genelinde cağ kebabının tüm öğünlerde tüketildiğini, sos kullanmadıklarını belirten Kurt, şunları kaydetti:
“Artvin bitki çeÅŸitliliÄŸi bakımından Türkiye’nin en zengin ÅŸehri. Florası çok zengin bir il. Yaklaşık 8 ay boyunca bu otlaklarda otlayan küçükbaÅŸ hayvanların etlerinin damağımızda bırakacağı lezzetle 8 ay içeride besi ile beslenen hayvanın tadı kesinlikle bir olmaz. Biz ‘Artvin yatık döneri’ adı altında Artvin Belediyemizle ortak bir çalışma yaparak coÄŸrafi iÅŸaret baÅŸvurusunda bulunduk. Çok yakın zamanda coÄŸrafi iÅŸaretimizi de alıp önce Karadeniz’e, sonra da tüm Türkiye’ye bu lezzeti tattırmak istiyoruz.”
“Kuzu etinden asla vazgeçmiyoruz”
Yusufeli ilçesinde 45 yıldır dönercilik yapan İbrahim Kara ise cağ kebabının en lezzetlisinin kuzu etinden yapıldığını savundu.
Artvin coÄŸrafyasındaki hayvanın etinin lezzetli olduÄŸunu söyleyen Kara, “Et akÅŸamdan hazırlanır, sabahtan dizilir ve piÅŸirilir. Kuzu etinden asla vazgeçmiyoruz. CaÄŸ kebabı yatık ÅŸekilde odun ateÅŸinde piÅŸirilir. CaÄŸ kebabının lezzeti kuzu eti ve odun ateÅŸinde piÅŸmesinde saklı.” dedi.
Ä°ÅŸletmeci Adem Kısa da caÄŸ dönerinin sabah hazır olduÄŸunu ifade ederek, “Kahvaltı dönerle baÅŸlar. Her yerde 11.00’den sonra döner çıkar, burada sabah 7.00’de. Erzurum’a gidin bakın, döner 7.00’de çıkıyor mu, o kültür var mı? Yok. Önce yemesini bileceksin, sonra yapmasını. Erzurum’dan geliyorlar burada kebap döner yiyorlar ve ‘Biz Erzurum’da bu tadı alamıyoruz.’ diyorlar.” deÄŸerlendirmesinde bulundu.
Kaynak: AA
