Çorum’da silo olduÄŸu deÄŸerlendirilen 3 bin 300 yıllık yapı bulundu
Çorum’un Ortaköy ilçesindeki Åžapinuva Antik Kenti’ndeki arkeolojik kazıda, silo olabileceÄŸi deÄŸerlendirilen yaklaşık 3 bin 300 yıllık yapı bulundu.
Hititlerin önemli ÅŸehirlerinden Åžapinuva’da 1990 yılında baÅŸlayan arkeolojik kazılar, Hitit Ãœniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü’nden Doktor Öğretim Ãœyesi Önder Ä°pek baÅŸkanlığında, Türk Tarih Kurumu BaÅŸkanlığı finansal desteÄŸiyle sürüyor.
Farklı üniversitelerden akademisyenlerin yer aldığı kazı ekibi, binlerce yıllık geçmişe sahip alanda tarihin izini sürüyor.
Kazı Başkanı İpek, AA muhabirine, Hitit döneminde bölgede kurak iklime uygun tarım yapıldığını ve buna bağlı hububat depolarının oluşturulduğunu söyledi.
Hititlerin diÄŸer önemli kentleri HattuÅŸa ve Alacahöyük’te de daha önce silolar bulunduÄŸunu belirten Ä°pek, “2022’den itibaren yürüttüğümüz çalışmada bu yapının bir silo olabileceÄŸine dair kanaatlerimiz arttı. Teknik çalışmalar bu alanın gerçekten bir silo mu yoksa baÅŸka bir iÅŸlevinin olup olmadığını bize verecek.” dedi.
Åžapinuva’daki silo olduÄŸu deÄŸerlendirilen yapının yaklaşık 150 ton saklama kapasitesine sahip olduÄŸunu dile getiren Ä°pek, bu tür siloların kralın halka karşı gücünü göstermesi, ayrıca kıtlık dönemleri için buÄŸday saklanması açısından sona derece önemli yapılar olduÄŸunu vurguladı.
Åžapinuva’nın M.Ö. 14’üncü yüzyılda bir dönem baÅŸkent olarak kullanıldığını hatırlatan Ä°pek, buradaki Ağılönü bölgesindeki iki siloya ek olarak yeni bir silo bulunmasının o dönem ne kadar önemli bir ÅŸehir olduÄŸunu ortaya koyduÄŸunu vurguladı.
BoÄŸazköy ve Alacahöyük’teki silolarla benzerlik gösteriyor
Åžapinuva’daki arkeolojik kazılara 15 yıldır katılan Hitit Ãœniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü AraÅŸtırma Görevlisi Semih Gerçek ise silo olduÄŸunu deÄŸerlendirdikleri yapının toprak oyularak oluÅŸturulduÄŸunu aktardı.
Önemli bir keÅŸif yaptıklarına deÄŸinen Gerçek, “10 metreye 5,5 metre ölçülerinde, 3 metre derinliÄŸindeki bir yapı. 55 metrekare alana ve 165 metreküplük boyuta sahip. Burayı kazarken iki çivi yazılı tablet ve yanmış kerpiç parçaları bulduk. Bunların bu yapıyla ilgisinin olmadığını, dolgu malzemesi olarak kullanıldığını gördük.” diye konuÅŸtu.
Yapının zemininde çapraz ÅŸekilde dizilmiÅŸ taÅŸların kesiÅŸtiÄŸi bir çukur bulunduÄŸunu anlatan Gerçek, “Bu çukura doÄŸru bir eÄŸim var. Bunun suyla, nemle ilgili olduÄŸunu düşünmekteyiz. Bunu Anadolu’daki diÄŸer Hitit örnekleriyle deÄŸerlendirdiÄŸimizde Alacahöyük ve BoÄŸazkale’deki örneklerini göz önüne aldığımızda bir silo ile karşı karşıya olduÄŸumuzu düşünmekteyiz. Bu sene çalışmalarını yeni tamamladık, tabana yeni ulaÅŸtık. ÇeÅŸitli karbon analizleri yapacağız, aynı zamanda taban toprağından ve özellikle orta kısmından aldığımız toprağın eleme çalışmalarını yapıyoruz. Herhangi bir tahıl parçası elimize geçerse, bu konudaki fikirlerimizi destekleyecek ve Ortaköy’de Ağılönü’nden sonra ikinci bir silo olarak karşımıza çıkacak.” ifadelerini kullandı.
Silonun 150 ton tahılla doldurulduğu tahmin ediliyor
Åžapinuva’daki yapının BoÄŸazköy ve Alacahöyük’teki silolarla yapı açısından benzerlik gösterdiÄŸine dikkati çeken Gerçek, ÅŸunları kaydetti:
“BoÄŸazköy ve Alacahöyük’teki silolar ana toprak içerisine oyulmuÅŸ ya da tabanları taÅŸla kaplı ama Ortaköy’deki silo olarak düşündüğümüz alanın tabanı taÅŸla kaplı deÄŸil, tamamıyla ana toprak. Ana toprağın içine oyulması sadece siloda görünmüyor, biz bunu aynı zamanda kurban çukurlarında, iÅŸlik yapılarında, çöp çukurlarında da görüyoruz. Bu tamamıyla Ortaköy’e özel bir durum. Hesapladığımızda eÄŸer çalıştığımız alan bir silo ise ki bütün göstergeler onu gösteriyor, bu alanın yaklaşık 150 ton buÄŸday, arpa ya da mercimekle doldurulduÄŸunu göstermekte. Bu da Hitit ekonomisinde ne denli büyük öneme sahip olduÄŸunun ve ÅŸehrin zenginliÄŸini gösteriyor. Bu yapı, Åžapinuva’da bulduÄŸumuz en büyük silo yapısı.”
Kaynak: AA
