Geliştirilen mobil uygulama ile serebral palside erken tanı sağlanıyor

Ondokuz Mayıs Üniversitesinde (OMÜ) geliştirilen ADA isimli mobil uygulama, yapay zeka desteğiyle bebeklerde serebral palsi hastalığında erken tanı imkanı sağlıyor.

OMÃœ bünyesindeki Teknopark’ta, SaÄŸlık Bilimleri Fakültesi Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bölümü Öğretim Görevlisi Sema Gül, ekibiyle birlikte”ADA Makine Öğrenimi ile Riskli YenidoÄŸan Hareket Analizi” projesini TÃœBÄ°TAK desteÄŸiyle hayata geçirdi.

Geliştirilen mobil uygulama ile yenidoğanların hareketleri raporlanarak serebral palsi hastalığının gelişme riski analiz edilerek erken tanı sağlanıyor.

OMÃœ’den yapılan yazılı açıklamaya göre, Gül, uygulama ile elde edilen verilerde serebral palsi hastalığının teÅŸhisinde yüzde 92 oranında baÅŸarı yakalandığını bildirdi.

Doğum öncesinde, doğum sırasında ya da doğumdan sonra oksijensiz kalma veya kanama sonucu gelişen ve metabolik bir hastalık olan serebral palsinin erken teşhisinin son derece önemli olduğunu vurgulayan Gül, şöyle devam etti:

“YenidoÄŸan yoÄŸun bakım ünitesindeki bebeklerin yüzde 10’undan fazlasının erken doÄŸan bebeklerden oluÅŸtuÄŸunu ve birçok riskle dünyaya geldiklerini gördük. Dünyada serebral palsi hastalığında 2 yaÅŸa kadar tanı alınamıyor ve tedavide geç kalınıyor. Bu uygulama ile serebral palsi hastalığının erken tanısını koyabiliyoruz. Uygulamadan elde edilen verileri bebeklerin aileleri ve hekimlerine raporluyoruz. Bu sayede bebeklerin erken tedavi ve rehabilitasyonla yaÅŸam kaliteleri artıyor.”

“Bebeklerin hareketlerinden serebral palsiye gidip gitmediÄŸini belirleyebiliyoruz”

Serebral palsi hastalığını hareket ile ilgili etkilerinin olduğuna işaret eden Gül, şöyle konuştu:

“Bebeklerin erken dönemde rehabilitasyona kavuÅŸması ile beraber, riskli bebek konumunda bulunan bebekleri, engellilik durumu varsa onu en az engellilik durumuna dönüştürebildiÄŸimizi ve yaÅŸam kalitelerini çok yükselttiÄŸimizi fark ettik. Bununla birlikte 2019 yılında TÃœBÄ°TAK projesi ile biz mobil uygulama geliÅŸtirmek için çalışmalar baÅŸlattık ve 2020 yılında yapay zeka ile ilgili Teknopark’ta ÅŸirketimizi kurduk. 2020 yılından itibaren yapay zeka ile bebek hareketlerinin analizini yapmaya ve analizle beraber de riskli bebeklerin serebral palsi hastalığına gidip gitmediÄŸini belirlemeye baÅŸladık. Neredeyse 4 yılı bulan bu çalışma ile yüzde 92 baÅŸarı oranıyla, bebeklerin hareketlerinden serebral palsiye gidip gitmediÄŸini belirleyebiliyoruz. Uygulama ile birlikte, aileler erken tanı ile yola çıktıklarında, minimum düzeyde engellilikle ve maksimum düzeyde yaÅŸam kalitesi ile hayatlarına devam ediyorlar.”

Serebral palsi hastalığında eÄŸitim ve rehabilitasyonun önemli olduÄŸunun altını çizen Gül, “Bir bebek erken tanı almazsa, yürümediÄŸi ya da oturamadığını fark edildiÄŸinde problem var demektir. 2 yaşına giderken serebral palsiye gittiÄŸi fark edildi ve geç baÅŸlanan süreçle beraber bebek rehabilitasyona geç kavuÅŸtu. Kaba kavramayı yani bir bardağı tutmayı zor yapabiliyor veya yürümeye geçmesi de biraz daha zor olabiliyor. Aynı etkilenimdeki bir bebek erken tanı alırsa rehabilitasyon ve eÄŸitimle kalem tutmaya kadar gelebiliyor. Ä°nce motor becerisi muazzam derecede artıyor. KonuÅŸma ve zihinsel geliÅŸim ile ilgili birçok etkilenimin önüne geçilebildiÄŸini, aslında o ufacık lezyondan doÄŸan etkilenimden ziyade eÄŸitimlerin ve rehabilitasyonun çok önemli bir unsur olduÄŸunu göstermiÅŸ oluyoruz.” ifadelerini kullandı:

Mobil uygulamanın bu ay içinde App Store, Google Play Store’dan indirilebilmesini saÄŸlayacaklarını anlatan Gül, “Uygulama ile beraber bir kayıt oluÅŸturuluyor. Kayıt sonrasında bebeÄŸin videoları 2 aylıktan itibaren 13 hafta boyunca bize iletiliyor ve biz o hareketleri direkt iskelete çevirip, bebeÄŸin hiçbir verisini almadan iskelet ile birlikte analiz ediyoruz. ‘Bebekte ne riskler var, neler olabilir’i aileye bir raporlama ile sunuyoruz. MR ve tomografi çekindiÄŸimizde radyoloÄŸun rapor yazması gibi raporlama yapıyoruz.” diye konuÅŸtu.

Kaynak: AA