TÃœBÄ°TAK’ta geliÅŸtirilen ‘uzay kalifiye güneÅŸ paneli’ kullanıma hazır
TÃœBÄ°TAK MAM tarafından tasarlanıp üretilen uzay kalifiye güneÅŸ paneli, yüksek çözünürlüklü yer gözlem uydusu Ä°mece’ye güç saÄŸlayacak.
Türkiye Bilimsel ve Teknolojik AraÅŸtırma Kurumu (TÃœBÄ°TAK) Marmara AraÅŸtırma Merkezi (MAM) tarafından geliÅŸtirilen uzay kalifiye güneÅŸ paneli, 2022 yılında fırlatılacak ilk yerli ve milli yüksek çözünürlüklü yer gözlem uydusu Ä°mece’de ana yük olarak yer alacak.
Gerekli tüm testleri başarıyla tamamlanan panel, güneş ışığından elektrik üreterek milli uyduların enerji ihtiyaçlarını karşılayacak. Zorlayıcı uzay koşullarında 100 vat güç üretme kapasitesine sahip olan yerli panel, bu alandaki yurt dışı bağımlılığına da son verecek.
TÃœBÄ°TAK MAM Malzeme Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Metin Usta, AA muhabirine, Türkiye’nin ilk yerli ve milli yüksek çözünürlüklü yer gözlem uydusu Ä°mece’nin 2022’de uzaya fırlatılacağını anımsattı.
Uzay kalifiye güneÅŸ panellerinin uyduların en büyük enerji kaynağı olduÄŸunu belirten Usta, enstitü olarak Fotovoltaik Teknolojiler Merkezi’nde uzay kalifiye güneÅŸ panellerinin tasarım, üretim ve testlerini yaptıklarını kaydetti.
Prof. Dr. Usta, bu merkezdeki bütün altyapının bilgisayar kontrollü otomasyona tabi sistemler olduÄŸunu belirterek, “ÃœrettiÄŸimiz panellerin yer testleri, kalifikasyon testleri ve aynı zamanda uçuÅŸ model testleri baÅŸarıyla yapıldı. Projemizin diÄŸer ortağı Uzay Enstitüsü’ne panellerimiz devredildi ve ÅŸu an entegrasyona hazır vaziyette beklemektedir.” diye konuÅŸtu.
Ãœrettikleri panelin milli yer ve gözlem uydusu Ä°mece’de 5 yıl kalacağına dikkati çeken Usta, şöyle devam etti:
“Uzay çok büyük radyasyona maruz kalan bir ortam. Gece ve gündüz arasında çok yüksek ısı farkları var. Bu ısı farklılıklarına karşı bütün testlerden geçmesi lazım. Bizim panellerimiz bu testlerden geçti ve uyduya takıldıktan sonra 5 yıl boyunca bir tarihçe kazanacak. Türkiye’de ilk ve tek olarak bir güneÅŸ panelimiz uzay kalifiye olacak. Altyapımız ve kalifiye elemanlarımızla beraber her türlü uydunun uzay kalifiye güneÅŸ panellerini yapma kabiliyetimiz vardır ve bu konuda da bütün paydaÅŸlarla iÅŸ birliÄŸine açığız.”
Usta, uzay kalifiye güneÅŸ panelini yurt dışından alınanlara göre yarı fiyatına mal edebildiklerini dile getirerek, Ä°mece’de 5 tane panel kullanılacağını ve bunlardan birinin kendi ürettikleri panel olacağını belirtti.
“Yer seviyesi doÄŸrulama, kalifikasyon ve iÅŸlevsellik testleri baÅŸarıyla tamamlandı”
Proje yürütücüsü Alper Seçgin de uzay kalifiye güneş panellerinin uzaydaki zorlayıcı koşullarda görev yapabilen ve güneş ışınlarından beslenerek uyduların güç ihtiyacını karşılayabilen elektriksel güç sağlayıcılar olduğunu belirterek, başta sivil, askeri ve haberleşme uyduları olmak üzere çok çeşitli derin uzay görevlerinde kullanıldığını söyledi.
Yerli uyduların ihtiyacını karşılamak amacıyla 2015’te TÃœBÄ°TAK MAM Malzeme Enstitüsünde Uzay Kalifiye GüneÅŸ Paneli GeliÅŸtirilme Projesi’nin baÅŸlatıldığını dile getiren Seçgin, proje kapsamında uluslararası standartlarda tasarım, üretim ve test altyapısı kurulduÄŸunu kaydetti.
Seçgin, geçen süre zarfında edinilen bilgi birikimi ve tecrübelerle yerli uydularda kullanılacak olan uzay kalifiye güneÅŸ panelinin geliÅŸtirildiÄŸini anlatarak, “Uluslararası standartlara uygun olarak yer seviyesi doÄŸrulama, kalifikasyon ve iÅŸlevsellik testleri baÅŸarıyla tamamlamıştır.” diye konuÅŸtu.
“Zorlayıcı uzay koÅŸullarında 100 vat güç üretim kapasitesine sahip”
Türkiye’de yerli ve milli imkanlar dahilinde tasarlanıp, üretilen ilk panel olduÄŸunu vurgulayan Seçgin, sözlerini şöyle sürdürdü:
“2022 yılında fırlatılması hedeflenen yerli ve milli uydumuzda ana yük olarak yer alarak ilk tarihçeli uzay kalifiye güneÅŸ paneline sahip olmamız, ülkemiz açısından büyük önem arz etmektedir. Ä°lk defa yerli ve milli imkanlarla üretilmiÅŸ olan uzay kalifiye güneÅŸ paneli, zorlayıcı uzay koÅŸullarında 100 vat güç üretim kapasitesine sahiptir. Ayrıca kazanılan bilgi birikimiyle ve üretim altyapısıyla yüksek güç isterlerine (gerekliliÄŸine) sahip uyduların güç ihtiyacını karşılayabilecek güneÅŸ paneli tasarımı ve üretimi saÄŸlanabilmektedir.”
Daha önce geliÅŸtirilen yerli uydularda kullanılan uzay kalifiye güneÅŸ panellerinin yurt dışından tedarik edildiÄŸine deÄŸinen Seçgin, “Bu projeyle ülkemizin ithalat bağımlılığının azaltılması, askeri ve istihbarat uygulamaları özelinde ithal ürünlere uygulanan ticaret kısıtlamalarının da önüne geçilmesi, ilgili alanda üretim ve ihracat payının arttırılması hedeflenmiÅŸtir.” ifadelerini kullandı.
Seçgin, yerli tasarım, üretim ve test mühendisliği de göz önüne alındığında, TÜBİTAK MAM tarafından geliştirilen panelin yüzde 50 maliyet avantajı sağladığını sözlerine ekledi.
Kaynak: AA
