Yapay zeka destekli sistemlerle yol güvenliğini artırmak mümkün

Trafik kazaları dünyada her yıl 1 milyondan fazla kişinin ölümüne neden olurken, yol güvenliğini artırarak kazaların önüne geçilmesinde yapay zeka umut verici bir araç olabilir.

Dünya Sağlık Örgütünün (DSÖ) 2023 raporuna göre, dünya genelinde her yıl yaklaşık 1,19 milyon kişi trafik kazaları nedeniyle hayatını kaybediyor.

Kazalarda hayatını kaybedenlerin yaklaşık yüzde 66’sını 18-59 yaÅŸ arasındakiler oluÅŸturuyor. Trafik kazaları, 5-29 yaÅŸ aralığındaki kiÅŸilerin hayatını kaybetmelerinin birincil nedeni olmaya devam ediyor.

Kasım ayının 3. pazarı, 2005 yılında BirleÅŸmiÅŸ Milletler (BM) Genel Kurulunun kararıyla “Trafik Kazası Kurbanlarını Anma Günü” olarak belirlendi.

Trafik kazalarındaki ölüm ve yaralanmaların “insan kaynaklı bir saÄŸlık krizi” olarak küresel ölçekte kabul görmesi üzerine 1999’da kurulan “Küresel Yol GüvenliÄŸi Ortaklığı’nın (GRSP)” Ãœst Yöneticisi (CEO) David Cliff, konuyla ilgili AA muhabirine deÄŸerlendirmede bulundu.

“Hızın hayatta kalınabilir seviyelerde tutulması kritik önem taşımaktadır”

Trafik kazalarının önlenebilir olduÄŸuna iÅŸaret eden Cliff, dünya genelinde yol güvenliÄŸinin “endiÅŸe verici” seviyelerde olduÄŸunu vurguladı.

Cliff, “Dünyada her yıl yaklaşık 1,19 milyon kiÅŸi trafik kazalarında hayatını kaybediyor ve 17,8 milyon kiÅŸi ciddi ÅŸekilde yaralanıyor.” diye konuÅŸtu.

Kazaların “güvenli sistem” yaklaşımının benimsenmesiyle azaltılabileceÄŸini belirten Cliff, “Ä°nsanlar hata yapar, bu nedenle sistem, bu hataları azaltacak ve kaza sonuçlarını düşürecek ÅŸekilde tasarlanmalıdır.” ifadesini kullandı.

Ciddi yaralanma ya da ölümle sonuçlanan kazaları önlemek üzere alınan önlemlerin etkili olabilmesi için sadece birkaç deÄŸiÅŸikliÄŸin yeterli olmayacağını, “sistemin her bir parçasını ele alacak büyük deÄŸiÅŸiklikler” gerektiÄŸini kaydeden Cliff, trafik kazalarının tek bir nedenden kaynaklanmadığına iÅŸaret etti.

Cliff, “Kesin olarak bildiÄŸimiz bir ÅŸey varsa o da hızın, bir kazanın meydana gelme olasılığını ve kaza sonucunun ÅŸiddetini belirlediÄŸidir. Çarpma anındaki hız ne kadar yüksekse ciddi yaralanma veya ölüm riski de o kadar yüksektir. Bu nedenle hızın hayatta kalınabilir seviyelerde tutulması, kritik önem taşımaktadır.” dedi.

Ayrıca, kaza yerine “çarpışma” kelimesini tercih ettiklerinin altını çizen Cliff, kazaların önlenemez ve öngörülemez bir anlam taşıdığını ancak çarpışmanın önlenerek azaltılabileceÄŸine inandıklarını ifade etti.

Yol güvenliğini artırmada yapay zeka teknolojilerinden yararlanılabilir

Trafik kazalarının önlenmesinde yapay zekanın önemine de işaret eden Cliff, yapay zekanın yol güvenliğini artırma ve kazaları önleme amacıyla çeşitli şekillerde uygulanabileceğini ifade etti.

Araçlarda yer alan atomik fren sistemleri gibi yapay zeka uygulamalarının yayalara çarpmaları önleyebileceğine işaret eden Cliff, Akıllı Hız Yardımı (ISA) sisteminin ise sürücülerin hız sınırlarına uymalarına yardımcı olabileceğini söyledi.

Cliff, yapay zeka teknolojilerinin trafikte meydana gelen ciddi kazalara iliÅŸkin verilerin analizinde de rol oynayabileceÄŸini kaydetti.

Halihazırda trafik akışını izlemek amacıyla yapay zekadan faydalanıldığını, böylece yoğun trafik ya da kötü hava koşulları gibi durumlarda çarpışma riskini azaltmak için hız sınırının ayarlanabildiğini dile getiren Cliff, yapay zeka destekli güvenlik sistemlerinin sayısının gelecekte artmasını beklediklerini vurguladı.

Kaza oranı, ülkeler arasında değişkenlik gösteriyor

Cliff, dünya genelinde trafik kazalarında hayatını kaybedenlerin sayısının ülkelere ve kıtalara göre değişkenlik gösterdiğine de dikkati çekti.

David Cliff bu sayının, Ä°sveç ve Ä°sviçre gibi ülkelerde her bin kiÅŸide yaklaşık 2, Güney Afrika ve Libya’da ise 1000 kiÅŸide yaklaşık 24-34 olduÄŸunu ifade etti.

DSÖ’nün raporuna göre de ölümle sonuçlanan yol kazalarının yüzde 93’ü düşük ve orta gelirli ülkelerde meydana gelirken kazalara baÄŸlı ölümler en fazla Afrika kıtasında, en az ise Avrupa kıtasında kaydediliyor.

Veriler, dünya genelinde kayda geçen ölümlü trafik kazalarında 2010’dan bu yana yüzde 5 azalma olduÄŸunu gösteriyor.

Yüksek nüfuslu ülkeler arasında yer alan Çin ve Brezilya’da ölümle sonuçlanan kazaların yüzde 10 ila 23 azaldığı belirtilirken Hindistan ve ABD’de meydana gelen kazalarda ölenlerin sayısında yaklaşık yüzde 2 ila 33 artış yaÅŸandığı görülüyor.

Rapora göre, dünya çapında meydana gelen trafik kazalarının önlenmesi için çeşitli önlemler alınsa da henüz hedefe ulaşılmış değil.

Kaynak: AA