ABD müzesinde sergilenen 2500 yıllık altın kolye Türk yetkililere iade edildi

Türkiye’den kaçırılarak ABD’nin Boston kentindeki bir müzede uzun yıllar sergilenen Lidya dönemine ait yaklaşık 2500 yıllık altın kolye, Türkiye’nin Boston BaÅŸkonsolosluÄŸu’nda düzenlenen resmi törenle Türk yetkililere teslim edildi.

Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı yetkilileri, Türkiye’nin Boston BaÅŸkonsolosluÄŸu’nda gerçekleÅŸtirilen törende, Manisa’nın Bintepeler bölgesinden kaçırılarak 1982’de ABD’ye getirilen altın kolyeyi, sergilendiÄŸi Boston Güzel Sanatlar Müzesi’nin görevlilerinden teslim aldı.

Büyük öneme sahip tarihi eserin devir töreninde Türkiye’nin Boston BaÅŸkonsolosu Murat UÄŸurluoÄŸlu, New York Kültür ve Tanıtma AtaÅŸesi Hilal Demirel ve Boston Güzel Sanatlar Müzesi Yetkilileri hazır bulundu.

New York Kültür ve Tanıtma Ataşesi Hilal Demirel, AA muhabirine yaptığı açıklamada, kolyenin yaklaşık 20 santimetre uzunluğunda, altın ve karnelyan taşlarından yapılmış nar şeklinde boncuklardan oluştuğu bilgisini paylaştı.

Demirel, “Eser, milattan önce 6’ncı veya 5’inci yüzyıla tarihlendirilmekte olup Lidya sanatının karakteristik özelliklerini taşımaktadır. Günümüze kadar iyi korunmuÅŸ olan bu eser, Manisa Müzesi Müdürlüğü envanterinde kayıtlı Bintepeler nekropol alanından çıkan diÄŸer eserlerle benzerlik göstermektedir.” dedi.

Altın kolyenin bölge için tarihi ve kültürel önemine deÄŸinen Demirel, “Bu eserin iadesi hem arkeolojik araÅŸtırmaların ilerlemesi hem de kültürel mirasımızın korunması açısından önemli bir adım olarak deÄŸerlendirilmektedir.” diye konuÅŸtu.

Altın kolye

Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı, titizlikle yürütülen uzun çalışmalar sonucu, 1982’de Boston Güzel Sanatlar Müzesi’nin koleksiyonuna aldığı altın kolyenin Manisa’nın Bintepeler olarak bilinen nekropol alanına ait olduÄŸunu tespit etmiÅŸti.

Bakanlık tarafından yürütülen arÅŸiv araÅŸtırmaları sonucu, kolyenin 1970’lerde Bintepeler bölgesinde yüzlerce Lidya tümülüsünün bulunduÄŸu alandan yasa dışı kazılarla çıkarıldığı ve yurt dışına kaçırıldığı anlaşılmıştı.

Bu geliÅŸme üzerine Kültür ve Turizm Bakanlığı geçen yıl Türkiye’nin Boston BaÅŸkonsolosluÄŸu aracılığıyla Boston Güzel Sanatlar Müzesi’nden bu eserin iadesini istemiÅŸti.

Müze yönetimi bu bilgiler ışığında kolyenin Türkiye’ye iadesini kabul etmiÅŸti.

Bu yıl Türkiye’ye iade edilen 21’inci eser oldu

Kültür ve Turizm Bakanlığından yapılan açıklamada, kolyenin Manisa’daki Bintepeler arkeolojik alanından çıkarıldığı ve yasa dışı yollarla yurt dışına kaçırıldığı belirtildi.

Boston Güzel Sanatlar Müzesi’nin kolyeyi Türkiye’ye iade ettiÄŸi, dün gece teslim alınan kolyenin ilerleyen günlerde Türkiye’ye getirileceÄŸi bildirildi.

Açıklamada, yaklaşık 2 bin 700 yıllık kolyeye ilişkin şu bilgiler verildi:

“Lidya sanatının karakteristik özelliklerini taşıyan yaklaşık 20 santimetre uzunluÄŸundaki eseri altın ve karnelyan taÅŸlarından oluÅŸan nar ÅŸeklinde boncuklar süslüyor. Bölge için tarihi ve kültürel önemi büyük olan bu eser MÖ 6. veya 5. yüzyıla tarihlendiriliyor. Manisa Müzesi Müdürlüğü envanterinde kayıtlı Bintepeler Nekropol Alanı’ndan çıkan diÄŸer eserlerle de benzerlik göstermesi açısından büyük önem taşıyor.”

Kolyeyi 1982’de edinen Boston Güzel Sanatlar Müzesi’nin eserin Anadolu kökenli olduÄŸu dışında herhangi bir mülkiyet veya köken bilgisine sahip olmadığı bu eser için 2023’te Kültür ve Turizm Bakanlığı ve Türkiye’nin Boston BaÅŸkonsolosluÄŸu ile iletiÅŸime geçtiÄŸi belirtilen açıklamada, Bakanlığın yürüttüğü bilimsel incelemeler ve arÅŸiv araÅŸtırmaları sonucunda, kolyenin 1970’lerde Bintepeler Nekropol alanında, yüzlerce Lidya tümülüsünün bulunduÄŸu bölgeden yasa dışı kazılarla çıkarıldığının ve yurt dışına kaçırıldığının tespit edildiÄŸi bildirildi.

Bu bilgiler kapsamında Boston Güzel Sanatlar Müzesi’nin kolyenin Türkiye’ye iade edilmesine karar verdiÄŸi aktarılan açıklamada, bugüne iyi korunmuÅŸ olarak ulaÅŸan kolyenin bu yıl Türkiye’ye iadesi saÄŸlanan 21’inci eser olduÄŸu kaydedildi.

Bintepeler kolyesi, Anadolu Medeniyetleri Müzesi’nde sergilenecek.

“Bölge tarihi açısından da oldukça önemli”

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy da konuya ilişkin sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, yaklaşık 2 bin 700 yıl öncesine tarihlenen altın Bintepeler kolyesinin müzakereler sonucu teslim alındığını bildirdi.

Ersoy, Anadolu’nun bir tarihi eserini daha topraklara döndürerek bu sayıyı 21’e ulaÅŸtırdıklarını belirterek, ÅŸu ifadeleri kullandı:

“Yaklaşık 2 bin 700 yıl öncesine tarihlenen altın Bintepeler kolyesini Boston Güzel Sanatlar Müzesi ile gerçekleÅŸtirdiÄŸimiz müzakereler sonucu dün akÅŸam teslim aldık. Manisa kökenli, nar ÅŸeklinde altın ve kırmızı akik boncuklardan oluÅŸan bu tarihi eser bölge tarihi açısından da oldukça önemli. Bintepeler kolyesinin iadesi süresince desteklerini esirgemeyen Boston ve New York BaÅŸkonsolosluÄŸumuz olmak üzere emeÄŸi geçen tüm Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü çalışanlarımıza teÅŸekkür ediyorum.”

Kaynak: AA