Binalarda güçlendirme tekniÄŸi “çelik dikiÅŸ”, deprem testini baÅŸarıyla geçti

Konya Teknik Ãœniversitesi (KTÃœN) öğretim üyelerinin geliÅŸtirdiÄŸi, betonarme kiriÅŸlerin kısa sürede ve düşük maliyetle güçlendirilmesine imkan saÄŸlayan “çelik dikiÅŸ” tekniÄŸinin, deprem testlerinden baÅŸarıyla geçtiÄŸi görüldü.

KTÜN Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyeleri Prof. Dr. Musa Hakan Arslan ve Doç. Dr. Ceyhun Aksoylu, betonarme kirişlerin onarım ve güçlendirmesi için bir proje üzerine çalıştı.

Fakültenin Yapı ve Mekanik Laboratuvarı’nda yürütülen çalışma sonunda kiriÅŸlerin kısa sürede ve düşük maliyetle güçlendirilmesine imkan saÄŸlayan bir teknik geliÅŸtiren akademisyenler, bu çalışmanın patentini de aldı.

Yapılan depremi benzeştiren itme ve çekme testlerinde, deprem anında mekanik çelik dikiş uygulaması yapılan kirişlerde, meydana gelecek kırılmalara karşın koruma sağlandığı ortaya çıktı.

Patentli güçlendirme tekniği ani kırılmayı engelliyor

Doç. Dr. Aksoylu, AA muhabirine, “mekanik çelik dikiÅŸ” ismini verdikleri ve patenti alınan güçlendirme yönteminin uygulamada kullanılması için deneyleri sürdürdüklerini söyledi.

TÃœBÄ°TAK projesi kapsamında gerçekleÅŸtirilen çalışmaların ikinci aÅŸamasında olduklarını vurgulayan Aksoylu, “Bu aÅŸama bizim için deprem testi aÅŸaması. Yani deprem anında mekanik dikiÅŸler iÅŸe yarayacak mı? Bunu test etmek üzere birçok parametreyi dikkate aldığımız çok kapsamlı bir deneysel çalışma baÅŸlattık. Bu noktada çok ciddi kazanımlar elde ettik.” diye konuÅŸtu.

Aksoylu, yaptıkları deneysel çalışmalarda çelik dikişin çok net şekilde işe yaradığını gördüklerine dikkati çekerek, şöyle konuştu:

“İçindeki sargı donatısı az olan kiriÅŸlerin mekanik dikiÅŸlerle güçlendirilebileceÄŸini ispat ediyoruz. Yapı elemanı, deprem anında kırılmadan kendi içinde deplasman yapacak. Buna yer deÄŸiÅŸtirme diyoruz. Bunu mekanik dikiÅŸlerle saÄŸlayabiliyoruz. Ani bir kırılma, toptan bir göçme istemiyoruz. Dolayısıyla her bir yapı elemanının sünek (yer deÄŸiÅŸtirme, enerji yutma kapasitesi) davranması gerekiyor, deplasman yapması gerekiyor. Yük taşıma kapasitesini kaybetmeden bunları yapması gerekiyor. Bugün bulduÄŸumuz bu patentli güçlendirme tekniÄŸi de bunu saÄŸlıyor. Bu güçlendirmeyle kiriÅŸin hem sünekliliÄŸini artırıyoruz, aynı zamanda da yüzde 100’e yakın dayanım artışı gerçekleÅŸiyor. KiriÅŸin güçlendirilmesi yüzde 100 oranında saÄŸlanmış oluyor.”

Uygun maliyetle güçlendirme yapılabiliyor

Bazı güçlendirme tekniklerinin maliyetli olduÄŸuna iÅŸaret eden Aksoylu, “Bazı binalar güçlendirildikten sonra ‘keÅŸke yıkılıp yeniden yapılsaydı’ durumuna gelebiliyor. Ancak mekanik çelik dikiÅŸler, uygulamadaki yöntemler arasında maliyeti en uygun olanı. Bütün yapı elemanlarındaki kiriÅŸler güçlendirilebilir diyemeyiz. Bunun bir sınırı var ve zaten biz de bu projeyle bu sınırları belirleyip uygulayıcılara sunacağız.” ifadelerini kullandı.

Aksoylu, amacının, 2019’da yürürlüğe giren Türkiye Bina Deprem YönetmeliÄŸine bu tekniÄŸin yer alması olduÄŸunu belirterek, bu sayede tekniÄŸin hızlı ÅŸekilde güçlendirilmeyi bekleyen kiriÅŸ elemanlarında kullanılacağını kaydetti.

Kaynak: AA