İsmini piştiği tavadan alan tescilli lezzet: Bartın çöven ekmeği

Bartın’ın buÄŸday ve mısır unu ile buÄŸday kepeÄŸinin karışımından elde edilen coÄŸrafi iÅŸaretli ekÅŸi mayalı çöven ekmeÄŸi, uzun süre tazeliÄŸini koruması dolayısıyla tercih ediliyor.

Bartın’da bir asrı aÅŸkın süredir odun ateÅŸinde taÅŸ fırınlarda piÅŸirilen ekÅŸi mayalı ekmek, adını “çöven” isimli dikdörtgen tavadan alıyor.

Bartın’ın 10 Mart’ta coÄŸrafi iÅŸaret tescil belgesi alan çöven ekmeÄŸi, usta ellerde buÄŸday ve mısır unu, buÄŸday kepeÄŸi, ekÅŸi maya, yaÅŸ maya, tuz ve su kullanılarak özenle hazırlanıyor.

Elde edilen hamurlar, sıvı yağla yağlanan tavaya konulup dinlendirildikten sonra odun ateşinde taş fırında pişiriliyor. Fırınlarda satışa sunulan çöven ekmeği, yoğun talep görüyor.

Kentin 27 yıllık ekmek ustası Yüksel Tınka, AA muhabirine, 100 yılı aşkındır yapılan çöven ekmeğinin büyüklüğü, tadı ve lezzetiyle öne çıktığını söyledi.

EkmeÄŸin taÅŸ deÄŸirmenlerde özel çektirilen buÄŸday unu, mısır unu ve buÄŸday kepeÄŸi ile ekÅŸi maya, yaÅŸ maya, tuz ve su kullanılarak üretildiÄŸini anlatan Tınka, “Kentin mutfak kültüründe önemli yere sahiptir. Genelde dikdörtgen ÅŸeklinde olan ve Bartın’da ‘çöven’ olarak adlandırılan tavalarda, odun ateÅŸinde ve taÅŸ fırında piÅŸirilir. Günlerce de bayatlamadan tüketilebilir.” diye konuÅŸtu.

Ekşi mayanın bir gece önceden ılık su ve buğday unuyla yoğrulmasının ardından serin yerde sabaha kadar bekletildiğini belirten Tınka, şöyle devam etti:

“Sabah erken saatlerde de buÄŸday kepeÄŸi, mısır unu, su ve bir gün önceden hazırlanan ekÅŸi hamur mayası ile yaÅŸ maya karıştırıldıktan sonra yoÄŸruluyor. Hamur, iyice mayalanıp iki katı kabarıncaya kadar ılık yerde dinlendirilip önceden sıvı yaÄŸla yaÄŸlanan ‘çöven’ adı verilen tavaya konuyor. Tavada 45-50 dakika bekletilip biraz daha mayalanması saÄŸlandıktan sonra 250 derecelik fırında 45-50 dakika piÅŸiriliyor. EkmeÄŸin üzerine vurulduÄŸunda tok sesin çıkması, ekmeÄŸin piÅŸtiÄŸini gösterir. Fırından çıkarılan Bartın çöven ekmeÄŸi, biraz soÄŸuduktan sonra tavadan kaldırılıp alttan hava alabileceÄŸi bir ızgaranın üzerine yerleÅŸtirilir. Genellikle fırın tezgahlarında satışa sunuluyor. Ä°l dışından gelen misafirler veya gurbetçiler de 5’er, 10’ar alarak gidiyor.”

Coğrafi işaret tescili alındı

Bartın Belediye Başkanı Cemal Akın da belediye olarak şehrin mutfağına sahip çıkma konusunda birçok çalışma yaptıklarını söyledi.

Çöven ekmeğinin de kentin bir değeri olduğunu ifade eden Akın, şunları kaydetti:

“Bu ekmeÄŸin esas geçmiÅŸi, uzun yıllar önce köylerde bulunan taÅŸ fırınlara dayanmaktadır. 100 yılı aÅŸkın geçmiÅŸe sahip ekmek, daha sonra ticari anlamda fırınlarda yapılmaya baÅŸlanmıştır. Biz de hem çöven ekmeÄŸi ve geleneksel taÅŸ fırınlarımızın korunması için mahallelerde 12 fırın yaptık. Yine buralarda da bu ekmekler yapılıyor. GeçtiÄŸimiz günlerde Bartın çöven ekmeÄŸinin coÄŸrafi iÅŸaret tescil belgesi alması, kentin deÄŸerlerinin markalaÅŸması adına oldukça önemli geliÅŸme oldu. Bu süreçte emeÄŸi geçen herkese teÅŸekkür ediyor, hayırlı uÄŸurlu olmasını diliyorum.”

Kaynak: AA