Milli Uzay Programıyla uzay ve uydu çalışmaları hızlandı
CumhurbaÅŸkanı Recep Tayyip ErdoÄŸan tarafından açıklanan Milli Uzay Programı’nın ardından uzay ve uydu çalışmalarına hız verildi.
AA muhabirinin, Uzaylı Ä°nsan YolculuÄŸu Uluslararası Günü dolayısıyla derlediÄŸi bilgiye göre, Türkiye’nin ilk iletiÅŸim uydusu denemesi olan TÃœRKSAT 1A, 24 Ocak 1994’te uzaya fırlatıldı ancak fırlatıcı rokette meydana gelen bir arıza nedeniyle 12 dakika 12 saniye sonra okyanusa düştü. Uydu teknolojilerine yatırımlarına devam eden Türkiye, 10 AÄŸustos 1994’te TÃœRKSAT 1B ile uzayda yerini aldı.
Son olarak TÃœRKSAT 5A uydusu, bu yıl 8 Ocak’ta ABD’nin Florida eyaletindeki Cape Canaveral Ãœssü’nden uzaya fırlatıldı. Tamamen elektrikli itki sistemine sahip olan TÃœRKSAT 5A’nın, mayısın ilk haftasında 31 derece doÄŸu yörüngesine ulaÅŸması ve haziranda hizmete alınması planlanıyor.
TÃœRKSAT 5B haberleÅŸme uydusunun da 2021’in dördüncü çeyreÄŸinde uzaya fırlatılması amaçlanıyor.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına baÄŸlı TÃœBÄ°TAK UZAY’ın liderliÄŸinde, Türkiye’nin ilk yerli ve milli haberleÅŸme uydusu TÃœRKSAT 6A’da ise mühendislik modeli ile uçuÅŸ modelinin entegrasyon faaliyetleri eÅŸ zamanlı gerçekleÅŸtiriliyor. Uydunun, bu yıl uçuÅŸ modelinin entegrasyon faaliyetleri tamamlanarak çevresel test aÅŸamasına geçilmesi ve 2022 içinde de fırlatılması hedefleniyor.
Türkiye, TÃœRKSAT uydularıyla haberleÅŸme alanında Avrupa’yı, Afrika’yı ve Asya’nın Endonezya da dahil batı ve güney bölümünü (Rusya ve Çin hariç) kapsayacak.
Türkiye’de tasarlanıp üretilen ilk gözlem uydusu RASAT
RASAT yer gözlem uydusu, TÃœBÄ°TAK UZAY’ın BÄ°LSAT’ın ardından ikinci uzaktan algılama uydusu oldu. Türkiye’de tasarlanıp üretilen ilk yer gözlem uydusu olan RASAT, 17 AÄŸustos 2011’de Rusya’dan fırlatıldı.
Tasarım ömrü 3 yıl olmasına raÄŸmen 17 AÄŸustos 2020 itibarıyla, yörüngede 9’uncu yılını baÅŸarıyla tamamlayan RASAT uydusu, dünya etrafında 51 bin tur atarak, 17,2 milyon kilometrekarelik alanı taradı ve 3 bin 284 ÅŸerit görüntüyü yer istasyonuna aktardı.
RASAT, güneşe eş zamanlı dairesel yörüngede, 700 kilometre irtifada bulunuyor, 7,5 metre siyah-beyaz, 15 metre çok bantlı uzamsal çözünürlükte süpürçek (pushbroom) kamerayla görev yapıyor.
Yeniden ziyaret zamanı ortalama 4 gün olan RASAT, 3 eksende kontrol edilebiliyor. Her bir çerçeve görüntüsünün boyutları 30×30 kilometre olan uydudan, 960 kilometre uzunluÄŸuna kadar ÅŸerit görüntü alınabiliyor.
Proje kapsamında, uydu montaj, entegrasyon ve test laboratuvar büyütülürken, uydu tasarım, üretim ve test konularında 100’den fazla uzman yetiÅŸtirildi.
TÃœBÄ°TAK UZAY yerleÅŸkesindeki yer istasyonuna indirilen RASAT uydu görüntüleri, gerekli düzeltmelerin ardından Türkiye’nin ilk uydu görüntüsü portalı olan GEZGÄ°N’e yükleniyor. e-Devlet ÅŸifresiyle www.gezgin.gov.tr adresinden görüntüler ücretsiz indirilebiliyor.
İlk yüksek çözünürlüklü keşif ve gözlem uydusu GÖKTÜRK-2
Türkiye’de özgün olarak geliÅŸtirilen ilk yüksek çözünürlüklü keÅŸif ve gözlem uydusu GÖKTÃœRK-2, 2012’de gerçekleÅŸtirilen fırlatma operasyonu ile görev yörüngesine yerleÅŸtirildi.
GÖKTÜRK-2, Milli Savunma Bakanlığı, TÜBİTAK Başkanlığı ve TÜBİTAK UZAY-TUSAŞ iş ortaklığı tarafından imzalanan sözleşme kapsamında üretildi.
Uyduyla Türk Silahlı Kuvvetleri ve özel olarak Hava Kuvvetleri Komutanlığının ihtiyaç duyduğu hedef istihbaratı ile sayısal ve coğrafi veri üretimi sağlanıyor. Ayrıca diğer kamu kurum/kuruluşları ile üniversite ve araştırma kurumlarının uydu görüntüsü istekleri karşılanıyor.
Yüksek yerlilik oranıyla üretilen ve 2,5 metre çözünürlüğe sahip gözlem uydusu, Türkiye’nin savunma, çevre, ÅŸehircilik, tarım ve ormancılık alanlarında önemli ihtiyaçlarına cevap veriyor. Yaklaşık 640 kilometrelik bir ÅŸeridin görüntüsünü tek geçiÅŸte indirebilecek kadar yüksek hızlı bir veri haberleÅŸmesine sahip olan uydunun, dünyanın her yerinden görüntü alma ve iletiÅŸim konisi içinde aktarma kabiliyeti bulunuyor.
GÖKTÜRK-2 Projesi kapsamında, uzay ve uydu sistemlerine yönelik teknoloji, uzman insan gücü ve alt yapı geliştirilmesi, kamu kurum ve kuruluşlarının gözlem ve araştırma ihtiyaçlarının milli imkan ve kabiliyetlerle karşılanması hedeflendi. Gelinen noktada, TÜBİTAK UZAY ve TUSAŞ bünyesinde gelecekteki uydu projelerinde görev alacak uzman insan gücü yetişti, uydu ve ekipman seviyesi tasarım, analiz, üretim, montaj, entegrasyon ve test faaliyetlerine yönelik altyapı ve kabiliyetler kazanıldı.
Türk Silahlı Kuvvetlerinin (TSK) hedef istihbaratına yönelik uydu görüntüsü ihtiyacını karşılayan GÖKTÃœRK-1 Uydusu 2016’da uzaya fırlatıldı. Alçak irtifa dünya yörüngesine oturan uydu, kamu kurum ve kuruluÅŸları için çevre ve yapılaÅŸmanın izlenmesi, tarımsal rekolte tespiti, belediyecilik uygulamaları, sınır kontrolü ve kadastro faaliyetleri gibi birçok alanda uzaktan algılama görevleri yapabiliyor.
Coğrafi kısıtlama olmaksızın dünyadaki herhangi bir yerde keşif yapmak için tasarlanan 0,50 metre çözünürlüklü uydunun ömrünün 7 yıl olması öngörülüyor.
Yerli ve Milli Metrealtı Çözünürlüklü Yer Gözlem Uydusu İMECE
Türkiye’nin yüksek çözünürlüklü görüntü ihtiyacını karşılamak üzere Ä°MECE Altyapı Projesi’nde geliÅŸtirilen alt sistemlerle uzaya gönderilerek kritik uzay teknolojilerinde yurt dışı bağımlılığın en aza indirilmesi hedefleniyor. Özellikle görüntüleme, haberleÅŸme, uydu yönetim ekipmanı (uçuÅŸ bilgisayarı), elektrikli itki, güç ve yönelim belirleme alt sistemlerinin milli imkanlarla geliÅŸtirilmesiyle, yurt içi ve yurt dışı pazarında yer alacak katma deÄŸeri yüksek ticari ekipmanlara sahip olunacak.
TÃœBÄ°TAK UZAY tarafından geliÅŸtirilen Ä°MECE Uydu Projesi’nde, ekipman kalifikasyonları uçuÅŸ modeli üretimleri devam ederken, ayrıca ısıl yapısal yeterlilik, elektriksel model entegrasyonu ve RF anten modeli testleri ise baÅŸarıyla tamamlandı.
Milli Yer İstasyonunda da RASAT ve GÖKTÜRK-2 uydularının yanı sıra şu an üretim aşamasında olan İMECE ile gelecekte üretilecek yer gözlem uydularının kontrol edilmesi hedefleniyor.
Uzay çalışmaları hızlandırıldı
CumhurbaÅŸkanlığı Kararnamesi ile 13 Aralık 2018’de Türkiye Uzay Ajansı kurulurken, Milli Uzay Programı ile Türkiye’nin uzay politikaları alanındaki vizyon, strateji, hedef ve projeleri belirlendi. Program, CumhurbaÅŸkanı Recep Tayyip ErdoÄŸan tarafından bu yılın ÅŸubat ayında kamuoyuna duyuruldu.
Programda birinci hedef olan Ay görevi kapsamında, uzay aracının 2023 sonunda Ay’a ulaÅŸması, 2028’de Ay’a yumuÅŸak iniÅŸ yapılması hedefleniyor.
Uluslararası Uzay Ä°stasyonu’na Türk bilim insanını göndermek de hedefler arasında yer alıyor. Aday astronotların geçeceÄŸi eÄŸitim sürecinin ardından “en baÅŸarılı” bulunan aday, uzayda bilimsel çalışmalar yapmak üzere seçilerek, Cumhuriyet’in 100’üncü yılında uzaya gönderilecek.
CumhurbaÅŸkanı Recep Tayyip ErdoÄŸan tarafından açıklanan Milli Uzay Programı’nın ardından uzay ve uydu çalışmalarına hız verildi.
AA muhabirinin, Uzaylı Ä°nsan YolculuÄŸu Uluslararası Günü dolayısıyla derlediÄŸi bilgiye göre, Türkiye’nin ilk iletiÅŸim uydusu denemesi olan TÃœRKSAT 1A, 24 Ocak 1994’te uzaya fırlatıldı ancak fırlatıcı rokette meydana gelen bir arıza nedeniyle 12 dakika 12 saniye sonra okyanusa düştü. Uydu teknolojilerine yatırımlarına devam eden Türkiye, 10 AÄŸustos 1994’te TÃœRKSAT 1B ile uzayda yerini aldı.
Son olarak TÃœRKSAT 5A uydusu, bu yıl 8 Ocak’ta ABD’nin Florida eyaletindeki Cape Canaveral Ãœssü’nden uzaya fırlatıldı. Tamamen elektrikli itki sistemine sahip olan TÃœRKSAT 5A’nın, mayısın ilk haftasında 31 derece doÄŸu yörüngesine ulaÅŸması ve haziranda hizmete alınması planlanıyor.
TÃœRKSAT 5B haberleÅŸme uydusunun da 2021’in dördüncü çeyreÄŸinde uzaya fırlatılması amaçlanıyor.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına baÄŸlı TÃœBÄ°TAK UZAY’ın liderliÄŸinde, Türkiye’nin ilk yerli ve milli haberleÅŸme uydusu TÃœRKSAT 6A’da ise mühendislik modeli ile uçuÅŸ modelinin entegrasyon faaliyetleri eÅŸ zamanlı gerçekleÅŸtiriliyor. Uydunun, bu yıl uçuÅŸ modelinin entegrasyon faaliyetleri tamamlanarak çevresel test aÅŸamasına geçilmesi ve 2022 içinde de fırlatılması hedefleniyor.
Türkiye, TÃœRKSAT uydularıyla haberleÅŸme alanında Avrupa’yı, Afrika’yı ve Asya’nın Endonezya da dahil batı ve güney bölümünü (Rusya ve Çin hariç) kapsayacak.
Türkiye’de tasarlanıp üretilen ilk gözlem uydusu RASAT
RASAT yer gözlem uydusu, TÃœBÄ°TAK UZAY’ın BÄ°LSAT’ın ardından ikinci uzaktan algılama uydusu oldu. Türkiye’de tasarlanıp üretilen ilk yer gözlem uydusu olan RASAT, 17 AÄŸustos 2011’de Rusya’dan fırlatıldı.
Tasarım ömrü 3 yıl olmasına raÄŸmen 17 AÄŸustos 2020 itibarıyla, yörüngede 9’uncu yılını baÅŸarıyla tamamlayan RASAT uydusu, dünya etrafında 51 bin tur atarak, 17,2 milyon kilometrekarelik alanı taradı ve 3 bin 284 ÅŸerit görüntüyü yer istasyonuna aktardı.
RASAT, güneşe eş zamanlı dairesel yörüngede, 700 kilometre irtifada bulunuyor, 7,5 metre siyah-beyaz, 15 metre çok bantlı uzamsal çözünürlükte süpürçek (pushbroom) kamerayla görev yapıyor.
Yeniden ziyaret zamanı ortalama 4 gün olan RASAT, 3 eksende kontrol edilebiliyor. Her bir çerçeve görüntüsünün boyutları 30×30 kilometre olan uydudan, 960 kilometre uzunluÄŸuna kadar ÅŸerit görüntü alınabiliyor.
Proje kapsamında, uydu montaj, entegrasyon ve test laboratuvar büyütülürken, uydu tasarım, üretim ve test konularında 100’den fazla uzman yetiÅŸtirildi.
TÃœBÄ°TAK UZAY yerleÅŸkesindeki yer istasyonuna indirilen RASAT uydu görüntüleri, gerekli düzeltmelerin ardından Türkiye’nin ilk uydu görüntüsü portalı olan GEZGÄ°N’e yükleniyor. e-Devlet ÅŸifresiyle www.gezgin.gov.tr adresinden görüntüler ücretsiz indirilebiliyor.
İlk yüksek çözünürlüklü keşif ve gözlem uydusu GÖKTÜRK-2
Türkiye’de özgün olarak geliÅŸtirilen ilk yüksek çözünürlüklü keÅŸif ve gözlem uydusu GÖKTÃœRK-2, 2012’de gerçekleÅŸtirilen fırlatma operasyonu ile görev yörüngesine yerleÅŸtirildi.
GÖKTÜRK-2, Milli Savunma Bakanlığı, TÜBİTAK Başkanlığı ve TÜBİTAK UZAY-TUSAŞ iş ortaklığı tarafından imzalanan sözleşme kapsamında üretildi.
Uyduyla Türk Silahlı Kuvvetleri ve özel olarak Hava Kuvvetleri Komutanlığının ihtiyaç duyduğu hedef istihbaratı ile sayısal ve coğrafi veri üretimi sağlanıyor. Ayrıca diğer kamu kurum/kuruluşları ile üniversite ve araştırma kurumlarının uydu görüntüsü istekleri karşılanıyor.
Yüksek yerlilik oranıyla üretilen ve 2,5 metre çözünürlüğe sahip gözlem uydusu, Türkiye’nin savunma, çevre, ÅŸehircilik, tarım ve ormancılık alanlarında önemli ihtiyaçlarına cevap veriyor. Yaklaşık 640 kilometrelik bir ÅŸeridin görüntüsünü tek geçiÅŸte indirebilecek kadar yüksek hızlı bir veri haberleÅŸmesine sahip olan uydunun, dünyanın her yerinden görüntü alma ve iletiÅŸim konisi içinde aktarma kabiliyeti bulunuyor.
GÖKTÜRK-2 Projesi kapsamında, uzay ve uydu sistemlerine yönelik teknoloji, uzman insan gücü ve alt yapı geliştirilmesi, kamu kurum ve kuruluşlarının gözlem ve araştırma ihtiyaçlarının milli imkan ve kabiliyetlerle karşılanması hedeflendi. Gelinen noktada, TÜBİTAK UZAY ve TUSAŞ bünyesinde gelecekteki uydu projelerinde görev alacak uzman insan gücü yetişti, uydu ve ekipman seviyesi tasarım, analiz, üretim, montaj, entegrasyon ve test faaliyetlerine yönelik altyapı ve kabiliyetler kazanıldı.
Türk Silahlı Kuvvetlerinin (TSK) hedef istihbaratına yönelik uydu görüntüsü ihtiyacını karşılayan GÖKTÃœRK-1 Uydusu 2016’da uzaya fırlatıldı. Alçak irtifa dünya yörüngesine oturan uydu, kamu kurum ve kuruluÅŸları için çevre ve yapılaÅŸmanın izlenmesi, tarımsal rekolte tespiti, belediyecilik uygulamaları, sınır kontrolü ve kadastro faaliyetleri gibi birçok alanda uzaktan algılama görevleri yapabiliyor.
Coğrafi kısıtlama olmaksızın dünyadaki herhangi bir yerde keşif yapmak için tasarlanan 0,50 metre çözünürlüklü uydunun ömrünün 7 yıl olması öngörülüyor.
Yerli ve Milli Metrealtı Çözünürlüklü Yer Gözlem Uydusu İMECE
Türkiye’nin yüksek çözünürlüklü görüntü ihtiyacını karşılamak üzere Ä°MECE Altyapı Projesi’nde geliÅŸtirilen alt sistemlerle uzaya gönderilerek kritik uzay teknolojilerinde yurt dışı bağımlılığın en aza indirilmesi hedefleniyor. Özellikle görüntüleme, haberleÅŸme, uydu yönetim ekipmanı (uçuÅŸ bilgisayarı), elektrikli itki, güç ve yönelim belirleme alt sistemlerinin milli imkanlarla geliÅŸtirilmesiyle, yurt içi ve yurt dışı pazarında yer alacak katma deÄŸeri yüksek ticari ekipmanlara sahip olunacak.
TÃœBÄ°TAK UZAY tarafından geliÅŸtirilen Ä°MECE Uydu Projesi’nde, ekipman kalifikasyonları uçuÅŸ modeli üretimleri devam ederken, ayrıca ısıl yapısal yeterlilik, elektriksel model entegrasyonu ve RF anten modeli testleri ise baÅŸarıyla tamamlandı.
Milli Yer İstasyonunda da RASAT ve GÖKTÜRK-2 uydularının yanı sıra şu an üretim aşamasında olan İMECE ile gelecekte üretilecek yer gözlem uydularının kontrol edilmesi hedefleniyor.
Uzay çalışmaları hızlandırıldı
CumhurbaÅŸkanlığı Kararnamesi ile 13 Aralık 2018’de Türkiye Uzay Ajansı kurulurken, Milli Uzay Programı ile Türkiye’nin uzay politikaları alanındaki vizyon, strateji, hedef ve projeleri belirlendi. Program, CumhurbaÅŸkanı Recep Tayyip ErdoÄŸan tarafından bu yılın ÅŸubat ayında kamuoyuna duyuruldu.
Programda birinci hedef olan Ay görevi kapsamında, uzay aracının 2023 sonunda Ay’a ulaÅŸması, 2028’de Ay’a yumuÅŸak iniÅŸ yapılması hedefleniyor.
Uluslararası Uzay Ä°stasyonu’na Türk bilim insanını göndermek de hedefler arasında yer alıyor. Aday astronotların geçeceÄŸi eÄŸitim sürecinin ardından “en baÅŸarılı” bulunan aday, uzayda bilimsel çalışmalar yapmak üzere seçilerek, Cumhuriyet’in 100’üncü yılında uzaya gönderilecek.
